موسیقی چه تاثیری بر زندگی مردم می گذارد؟
 

در مغز انسان مرکزى براى دریافت موسیقى وجود دارد که درست در پشت پیشانى قرار دارد، و این همان نقطه‌اى است که وظیفه یادگیرى و ابراز احساسات انسان را نیز بر عهده دارد. به همین دلیل بین موسیقى ، یادگیرى ، کنترل و ابراز احساسات رابطه مستقیمى وجود دارد.کلاس خوانندگی در تهران دانشمندان در یافته‌اند که افراد در موارد مختلف واکنشهاى متفاوتى به یک موسیقى مشابه نشان می‌دهند، زیرا شرایط احساسى گوناگون انسانها در زمانهاى متفاوت باشد.

آیا موسیقی مفید است؟

آموزشگاه موسیقی در اصفهان دانشمندان بر این باورند که علت تکرار شدن ناخودآگاه برخى قطعات موسیقى در ذهن انسان به ناحیهاى در قشر جلویى مغز باز می‌گردد. این ناحیه از مغز مسئول یادآورى قطعات موسیقى است که فرد در گذشته شنیده و با ناحیه گیجگاهى در ارتباط است. ناحیه گیجگاهى نیز خود وظیفه پردازش صداهاى اولیه و ساده ، استدلال و همچنین یادآورى خاطرات را بر عهده دارد.

باید بدانیم که چه نوع موسیقى در مغز ما ایجاد آرامش و در جسم ما نوید درمان می‌دهد و چه نوع موسیقى منجر به استرس و در نتیجه بیمارى می‌گردد. از طریق موسیقى می‌توان مصونیت انسانها را در برابر بیماریها تقویت کرد، دردها را کاهش داد و از بروز حوادث جلوگیرى به عمل آورد. تحقیقات نشان می‌دهد که باید به انواع موسیقى در درمان بیماریها توجه شود.

طب سنتی با موسیقی

    موسیقى شرقى و درمان کوفتگى

بر اساس شواهد تجربى برخى از ملودیهاى قدیمى مشرق زمین راى از بین بردن سردردها و کوفتگى بدن موثر است. و به گفتهای حدود 800 سال پس از میلاد مسیح ، در برخى از مراکز درمانى مشرق زمین ، از موسیقى براى درمان دردها استفاده می‌شده است.

    کاهش خطر آلزایمر با موسیقى

دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند مطالعه ، نواختن موسیقى و انجام بازیهایى مثل شطرنج با کاهش خطر ابتلا به آلزایمر در افراد مسن مؤثر است.

    درمان رگ گیرى کودک با موسیقى

استفاده از موسیقی‌هاى مخصوص کودکان باعث انحراف ذهن آنان نسبت به درد ناشى از اقدامات تهاجمى کوتاه مدت مثل "رگ گیرى" می‌شود. "رگ گیرى" یکى از شایعترین اقدامات دردناک پزشکى است و به صورت مکرر به عنوان لازمه و مقدمه تشخیص یا درمان بیماریها مورد استفاده قرار می‌گیرد. شدت درد "رگ گیرى" در کودکانى که فکرشان در زمان "رگ گیرى" به سمت موسیقى کودکان معطوف شده به طور معنى دارى کمتر از سایر روشها بوده است.

نقش موسیقی در بهبود یادگیری

    موسیقى و افزایش توان یادگیرى

پزشکان با مقایسه کودکانى که تحت آموزش موسیقى قرار داشتند با سایر کودکان به این نتیجه رسیده‌اند که کودکانى که در گذشته تحت آموزش موسیقى قرار گرفته بودند حافظه شفاهى بسیار قویترى دارند و می‌توانند لغات بیشترى را از فهرست خوانده شده به یاد بیاورند و در هر سنجش ، بهتر از سنجش قبل عمل می‌کنند.

    افزایش حافظه با آموزش موسیقی

تداوم آموزش موسیقى به افزایش حافظه می‌انجامد. روانشناسان بر این باورند که آموزش موسیقى نیم کره چپ مغز را تحریک می‌کند و یادگیرى شفاهى نیز توسط همین قسمت از مغز انسان کنترل می‌شود. بنابراین ، بهبود حافظه انسان با ادامه یادگیرى موسیقى ، ادامه پیدا می‌کند و با توقف آموزش موسیقى متوقف می‌شود.

موسیقی ویژه هر انسان

شنیدن موسیقی‌هایى که بر مبناى آهنگ ضربان قلب تدوین شده‌اند، در آرامش اعصاب و کاستن تنش افراد مؤثر است. برای پی بردن به این مطلب محققی از 22 داوطلب خواست که در اتاقى به پاسخگویى یک سلسله پرسش که مرتب سختتر مىشد، بپردازند. براى نیمى از داوطلبان ، موسیقى متکى به ضربان قلب آنان پخش شد و دیگران در سکوت به حل مسائل ادامه دادند. پرسش‌هاى تنظیم شده در پرسشنامه به منظور اندازه‌ گیرى میزان استرس و اضطراب داوطلبان و احساس خستگى آنان تدوین شده بود. نتایج حاصله از پاسخها حکایت از آن داشت داوطلبانى که به موسیقى قلب خود گوش می‌داده‌اند به مراتب از آرامش بیشترى برخوردار بوده‌اند.

موسیقی معجزه می‌کند!

    ارتباط موسیقی با هوش و عواطف

موسیقى هوش و عواطف روحى افراد را تقویت می‌کند. محققان دریافته‌اند که موسیقى ، دقت ، هوش ، حس مشاهده ، استنباط و عواطف روحى انسان را تقویت می‌کند. تحقیقات انجام شده ، نشان می‌دهد که موسیقى به میزان قابل توجهى در تسکین و تقلیل وضعیت بحرانى بیمارانى که در بخش آى.سى.یو بسترى بوده‌اند، تأثیر داشته است. سامانه اعصاب انسان به محرکهاى موزیکال پاسخ مثبت می‌دهد و عملا موسیقى در تغییر حالت بیماران مؤثر است. استفاده از موسیقى باعث آرامش روحى ، بهبود وضعیت ذهنى ، کاهش اثرات استرسهاى وارده می‌شود و به افراد در برقرارى ارتباط ، اتحاد و تطابق کمک می‌کند.

    موسیقى و نقش بیمارىزایى آن

برخى از موسیقی‌ها هستند که با توجه به مرکز موسیقى در مغز که هم مکان با بخش احساس است بر روى انسان تأثیر منفى می‌گذارد. که دو نمونه از آنها و نتیجه تحقیقاتى که درباره آنها شده بیان می‌شود.

    موسیقى تند و ایجاد رفتار پرخاشگری

یک محقق آمریکایی این باور عمومى را که گوش کردن به موسیقى تند و خشن بدون ایجاد هیچ تأثیر مضرى به تخلیه عواطف و احساسات منفى کمک می‌کند، رد می‌نماید. پژوهشگران بخش خدمات انسانىی تگزاس بر روى بیش از 500 دانشجو که به 7 آواز تند توسط 7 هنرمند و 7 آواز ملایم توسط 7 هنرمند دیگر گوش کرده بودند، آزمایشهایى انجام داده شد. در این مطالعه براى ارزیابى احساسات و افکار پرخاش جویانه ، از دانش جویان آزمونهاى مختلف روانشناسى گرفته شد. نتایج بدست آمده نشان داد موسیقى تند بدون آنکه تحریک یا تهدیدى وجود داشته باشد احساسات خصمانه را افزایش می‌دهد.

    موسیقى بسیار بم غم‌انگیز است!

دانشمندان انگلیسى در یک آزمایش نشان دادند صداهاى بسیار بم و غیر قابل شنیدن براى انسانها، موسوم به مادون صوت، موجب بروز حالات غیر طبیعى از قبیل اضطراب ، نگرانى ، غم شدید در افراد می‌شوند. دکتر ریچارد لور از آزمایشگاه ملى فیزیک انگلیس براى بررسى تأثیر صداهاى غیر قابل شنیدن بر افراد ، آزمایشى ترتیب داد. در این آزمایش لرد و همکارانش در یک سالن بزرگ اجراى موسیقى زنده ، قطعاتى از موسیقى را براى 750 شنونده پخش کردند و بدون اطلاع شنوندگان ، در لابه‌لاى برخى از این قطعات به کمک یک فلوت هفت مترى اصوات بسیار بم و غیر قابل شنودى تولید کردند و سپس از شنوندگان خواستند تا واکنش خود به این قطعات موسیقى را بیان کنند.

با وجود اینکه شنوندگان نمی‌دانستند در کدام یک از قطعات موسیقى ، مادون صوت گنجانده شده است، اما 22 درصد از آنها با اشاره به قطعات موسیقى حاوى صداهاى غیر قابل شنود، بیان کردند که در هنگام شنیدن این قطعات دچار احساسات غیر عادى شده‌اند. این احساسات غیر عادى عبارت بودند از احساس ناآرامى و اندوه ، ناامیدى شدید ، نگرانى و اضطراب ، تنفر و همچنین احساس ترس ، صداهاى مادون صوت به طور طبیعى و در هنگام وقایعى نظیر طوفان ، وزش باد و تغییرات الگوهاى آب و هوایى نیز تولید می‌شوند. دانشمندان عقیده دارند که چنین اصواتى ممکن است به طور طبیعى در برخى مکانها و خانه‌ها نیز تولید شود که در پى آن ساکنین چنین مکانهایى ناخودآگاه احساس ترس و نگرانى می‌کنند و این احساسات خود را به وجود روح و یا مسائلى از این قبیل ، نسبت می‌دهند.

 تاثیر موسیقی بر زندگی افراد

آیا شنیدن موسیقی برا سلامتی مفید است؟

گوش کردن به موسیقی می تواند سرگرم کننده باشد و بعضی از تحقیقات نیز نشان داده اند که ممکن است شما را سالم تر نیز بکند. موسیقی می تواند منبع شادی و رضایت باشد ولی همچنین، فواید روانشناختی بسیار دیگری نیز دارد. کلاس خوانندگی در غرب تهران موسیقی می تواند ذهنت را آرام کند، به بدنت انرژی (فیزیکی) دهد و حتی به مردم کمک می کند تا درد را بهتر مدیریت (تحمل) کنند.

این تفکر که موسیقی می تواند روی افکار، احساسات و رفتار، تاثیر بگذارد، احتمالا خیلی چیز غافل گیر کننده ای نیست. اگر تا به حال احساس پمپاژ شدن با انرژی را هنگام گوش کردن به ریتم سریع آهنگ راک مورد علاقه ات یا احساس جمع شدن اشک ها با یک اجرای زنده ی لطیف داشته باشی، به راحتی تاثیر موسیقی را روی حال روحی و حتی الهام بخشی اش به اعمال را می فهمی.

تاثیرات روانشناختی موسیقی می تواند قوی و گسترده باشد. موسیقی درمانی روشی است که گاهی برای بهتر کردن عواطف، سلامتی، کمک کردن به بیماران برای مقابله با اضطراب و ارتقاع شدید وضعیت روانی افراد، مورد استفاده قرار می گیرد. بعضی از تحقیقات حتی ادعا می کنند که سلیقه ی شما در موسیقی می تواند دیدگاهی از جنبه های مختلف شخصیت شما را ارائه دهد.

موسیقی می تواند عملکرد شناختی را بهتر کند

تحقیقات نشان می دهد که پس زمینه ی موسیقی و یا آموزشگاه موسیقی در اصفهان که فرد همراه با گوش پخش آن به فعالیت دیگری می پردازد، می تواند عملکرد بر روی فعالیت های شناختی را در بزرگسالان، بهبود ببخشد. یک تحقیق نشان داد که پخش موسیقی های ریتم بالا (شاد) منجر به بالا رفتن سرعت تجزیه و تحلیل می شود، در حالی که هم موسیقی شاد و هم موسیقی غمگین می تواند منجر به بهبود حافظه شود.

پس دفعی بعد که داشتی روی چیزی کار می کردی، اندکی موسیقی را به عنوان پس زمینه در نظر بگیر البته اگر به دنبال ارتقاع عملکرد ذهنی ات هستی. آهنگ های بی کلام را به جای آهنگ های با متن پیچیده در نظر داشته باش، آهنگ هایی که حتی می توانند بیشتر تمرکزت را به هم بزنند.

موسیقی می تواند اضظراب را کاهش دهد

خیلی وقت است که گفته می شود که موسیقی می تواند کمک کند تا اضطراب کم شود. گرایش های متمرکز بر موسیقی مراقبه ای که برای تسکین ذهن ساخته شده اند و شامل ریلکسیشن هم می شوند، را در نظر بگیر. خوشبختانه این گرایش توسط تحقیقات حمایت می شود. گوش کردن به موسیقی می تواند راه موثری برای کاهش اضطراب باشد.

در یک تحقیق سال ۲۰۱۳، شرکت کنندگان قبل از این که در معرض عامل استرس زا قرار بگیرند و تست روانشناختی اضطراب بدهند، در یکی از سه حالت (که بعدا به آن ها اشاره می شود)، قرار گرفته اند. بعضی به موسیقی آرامش بخش گوش دادند، بعضی به صدای موج آب و بقیه هیچ نوع شبیه ساز صوتی دریافت نکرده اند.

نتایج، نشان داد که گوش کردن به موسیقی روی واکنش های تنشی (اضطرابی) آدم ها، مخصوصا روی سامانه ی عصبی خودمختار، تاثیر می گذارد. آن هایی که به موسیقی گوش داده بودند، سریع تر توانستن از عامل استرس زا، فارغ شوند و بهبود یابند.

موسیقی می تواند کمک کند، کمتر غذا بخورید

یکی از غافل گیر کننده ترین مزایای روانشناختی موسیقی، این است که ممکن است ابزاری برای کاهش وزن باشد. اگر تلاش می کنید که وزن کم کنید، گوش کردن به موسیقی آرام و کم کردن نور، شاید شما را در دستیابی به هدفتان، کمک کند.

بر اساس یک تحقیق، مردمی که در رستوران های کم نور و در جایی که موسیقی لطیفی پخش می شود، غذا خوردند؛ ۱۸% غذای کمتری نسبت به کسانی که در رستوران های دیگر غذا خوردند، جذب کردند.

محققین ادعا می کنند که موسیقی و نور می تواند به ساخت حالتی آرام تر، کمک کند. به خاطر این که شرکت کنندگان، آرام تر و راحت تر بودند، غذا را آرام تر جذب کردند و بیشتر متوجه شدند که چه زمانی احساس سیر بودن را آغاز کردند.

شاید بخواهید تمرین کردن پخش موسیقی لطیف در هنگام غذا خوردن در منزل، امتحان کنید. با ایجاد یک وضعیت آرام، شاید دوست داشته باشی که آرام تر غذا بخوری و زود تر احساس سیر بودن بکنی.

موسیقی می تواند، حافظه را بهتر کند.

خیلی از دانش آموزان، از گوش دادن به موسیقی در هنگام مطالعه، لذت می برند ولی آیا ایده ی خوبی است؟ بعضی ها دوست دارند که هنگام درس خواندن به موسیقی مورد علاقه شان گوش دهند تا حافظه شان تقویت شود. در حالی که بعضی ها ادعا می کنند که این فقط یک حواس پرتی خوشایند است.

تحقیقات می گوید که ممکن است کمک کند ولی به عوامل مختلفی بستگی  دارد، از جمله سبک موسیقی، میزان لذت گوش دهنده از موسیقی و حتی این که این گوش دهنده چه قدر در موسیقی تبحر دارد. در یک تحقیق، یک دانش آموز معمولی وقتی به موسیقی شاد (مثبت) گوش کرد، بهتر درس را یاد گرفت، احتمالا به این خاطر است که این آهنگ ها احساسات مثبت را بدون درگیر کردن خاطرات، آزاد می کنند.

با این حال، دانش آموزانی که موسیقی تمرین کرده اند، هنگام پخش موسیقی بی کلام عملکرد بهتری در تست یادگیری داشته اند، احتمالا چون این سبک موسیقی کمتر حواسشان را پرت می کرد و نادیده گرفتن آن، برایشان راحت بوده است. اگر تو تمایل داری که حواس خودت را با موسیقی پرت کنی، شاید بهتر است در سکوت یا با موسیقی بی کلام در پس زمینه، یادگیری را انجام دهی.

مطالعه ی دیگری نشان داد که شرکت کنندگانی که به زبانی جدید را یاد می گیرند، وقتی که خواندن کلمات و عبارات را تمرین می کنند، نسبت به حالتی که طبق قاعده صحبت می کنند یا با ریتم حرف می زنند، پیشرفت بیشتری را در دانش و توانایی هایشان از خود نشان می دهند.

موسیقی می تواند در مدیریت درد کمک کند

تحقیقات نشان می دهد که موسیقی می تواند در مدیریت درد خیلی کمک کننده باشد. یک تحقیق از بیماران فیبرومیالژیا، نشان داد که کسانی که فقط یک ساعت در روز به موسیقی گوش کردند، کاهش چشمگیری از درد را در مقایسه با گروه تحت کنترل، تجربه کردند.

بعد از پایان دوره ی زمانی ۴ هفته ای تحقیقات، شرکت کنندگانی که هر روز به موسیقی گوش کرده اند، کاهش چشمگیری در میزان درد و افسردگی، تجربه کردند. چنین نتایجی، نشان می دهد که موسیقی درمانی می تواند ابزار مهمی در بهبود درد های مزمن داشته باشد.

یک بازنگری در تحقیقات در سال ۲۰۱۵ در مورد تاثیر موسیقی بر مدیریت درد نشان داد که بیمارانی که قبل، در هنگام و یا حتی بعد از عمل جراحی به موسیقی گوش داده اند، درد و اضطراب کمتری را نسبت به آن هایی که به موسیقی گوش نداده اند، تجربه کردند.

در هنگام گوش کردن به موسیقی، به هر صورتی و در هر زمانی، موثر بود؛ محققین اشاره کرده اند که گوش کردن به موسیقی قبل از نتیجه ی بهتری داشت. این بازنگری اطلاعات حدود ۷۰۰۰ را بررسی کرد و نشان داد که گوش دهندگان به موسیقی به داروی کمتری برای مدیریت درد نیاز دارند. این نتایج مدیریت درد و در حالی که بیمار موسیقی مورد علاقه اش را گوش می دهد، با وجود این که از نظر آماری چشمگیر نیست، اما پیشرفتی بزرگ است.

موسیقی بهت کمک می کند تا بهتر بخوابی

بی خوابی یک مشکل جدی است که روی مردم همه ی گروه ها، تاثیر می گذارد. در حالی که رویکرد های زیادی برای درمان این مشکل وجود دارد، تحقیق نشان داده است که گوش کردن به موسیقی کلاسیک می تواند درمانی امن، موثر و مقرون به  صرفه باشد.

در یک تحقیق به عمل آمده میان دانشجویان، به مدت ۳ هفته، قبل از خواب، شرکت کنندگان یا به موسیقی کلاسیک یا به کتاب گویا گوش کردند و یا به هیچ چیزی گوش نکردند. محققان، کیفیت خواب آن ها را قبل و بعد از درمان، مطالعه کردند.

تحقیقات کشف کرد که شرکت کنندگانی که به موسیقی گوش داده اند، خواب به شدت با کیفیت تری نسبت به آن هایی که به کتاب گویا گوش کرده بودند و یا به چیزی گوش نکرده بودند، داشتند.

موسیقی می تواند انگیزه را تقویت کند

یک دلیل خوب وجود دارد که چرا ورزش کردن با موسیقی را راحت تر می دانی. محققین دریافته اند که گوش کردن به موسیقی سریع می تواند مردم را تشویق کند تا سخت تر تمرین کنند.

یک آزمایش طراحی شده است تا این اثر را روی ۱۲ دانشجوی مرد، از طریق دوچرخه سواری در پیست و با سرعت دلخواهشان، بررسی کند. با سه بار اقدام، شرکت کنندگان برای ۲۵ دقیقه و در حالی که به آلبومی با ۶ ترانه ی معروف با گام های متفاوت گوش می کردند، انجام شد.

برای شنوندگان ناشناخته بودند ، محققان تفاوت های ظریفی در موسیقی ایجاد کردند و سپس عملکرد را بررسی کردند. این موسیقی ها یا با سرعت نرمال خود ادامه پیدا می کردند یا سرعت ریتم آن ها ۱۰% کاهش یا افزایش داشت.

بالا بردن سرعت آهنگ، در عملکرد آن ها در زمینه های پوشش مسافت، سرعت پدال زدن و اعمال نیرو، تاثیر گذاشت. متقابلا، کم کردن گام های موسیقی منجر به کاهش این عوامل شد. پس اگر سعی می کنی به طور مرتب ورزش کنی، پر کردن آلبوم (پلی لیست) با آهنگ های دارای ریتم سریع را در نظر بگیر چرا که در انفجار انگیزه و لذت بردن از رژیم ورزشی ات به تو کمک می کند.

موسیقی می تواند خلاقیت را بالا ببرد

یکی دیگر از مزایای علمی موسیقی، این است که شاید تو را خوشحال تر کند؛ در یک تحقیق در مورد چرایی گوش دادن مردم به موسیقی، محققین کشف کردند که موسیقی پخش شده، نقش مهمی با انگیختگی و حالت، ارتباط دارد. شرکت کنندگان توانایی موسیقی در کمک به رسیدن به حال بهتر و خودآگاهی بیشتر به عنوان دو تا از کاربرد های موسیقی، را ارزیابی کردند.

یک تحقیق دیگر کشف کرد که تلاش عامدانه برای بهترکردن حال روحی با گوش کردن به موسیقی شاد (مثبت) می توناد در دو هفته تاثیرش را بگذارد. به شرکت کنندگان دستور داده شده بود تا به صورت هدفمند، هر روز و به مدت دو هفته، با گوش دادن به موسیقی شاد (مثبت) برای بهبود حالشان تلاش کنند.

بقیه ی شرکت کنندگان به موسیقی گوش کردند اما نه لزوما برای این که شادی شدیدی را احساس کنند. وقتی بعدا از شرکت کنندگان پرسیده شد که میزان شادیشان را توصیف کنند، آن هایی که شدیدا تلاش کردند تا حالشان را بهبود ببخشند، احساس شادی بیشتری را بعد از دو هفته، گزارش کردند.

شاید موسیقی علائم افسردگی را کاهش دهد

محققان همچنین کشف کردند که موسیقی درمانی می تواند درمانی امن و تاثیرگذار برای انواع اختلالات مثل افسردگی، باشد. یک تحقیق کشف کرده است که موسیقی درمانی می تواند راهی ایمن و کم ریسک برای کاهش افسردگی و اضطراب در بیمارانی که از مشکلات عصبی مثل زوال عقل، سکته و بیماری پارکینسون، رنج می برد؛ باشد.

در حالی که مطمئنا موسیقی می تواند روی حال فرد تاثیر بگذارد، سبک موسیقی نیز مهم است. موسیقی کلاسیک و مدیتیشنی، بیشترین فواید را در بهتر کردن حل روحی دارند، در حالی که هوی متال و تکنو، بسیار مخرب و حتی زیان آور هستند.
موسیقی می تواند استقامت و عملکرد را بهبود ببخشد

مزایای روانشناختی مهم دیگر موسیقی بر پایه ی توانایی اش در بهبود عملکرد است. در حالی که مردم ترجیح می دهند که در هنگام راه رفتن و دویدن، گام هایی متوالی و هم ریتم داشته باشند، دانشمندان کشف کرده اند که افزودن ضرب آهنگی قوی و ریتمیک مثل یک آهنگ سریع و تند می تواند به مردم در تنظیم سرعتشان کمک کند.

دوندگان در هنگام گوش کردن به موسیقی، تنها قادر به سریعتر دویدن نیستند بلکه همچنین با چسبیدن به آن احساس انگیزه ی بیشتری نیز می کنند و ظرفیت تحمل بیشتری را نشان می دهند. گام ایده آل برای موسیقی همراه با ورزش جایی بین ۱۲۵ تا ۱۴۰ ضرب در دقیقه است.

وقتی که تحقیقات نشان داد که همگام سازی حرکات بدن با موسیقی می تواند منجر به عملکرد بهتر واستقامت بالاتر بدن شود، این اثر در مواردی که ورزش با شدت کم تا متوسط انجام می شود، بارزتر است. به زبان دیگر، یک فرد معمولی احتمالا با گوش کردن به موسیقی دستاورد بیشتری نسبت به یک ورزشکار حرفه ای دارد.

پس چرا موسیقی عملکرد ورزشی را بهتر می کند؟ گوش دادن به موسیقی در هنگام ورزش، ادراک شخص از تقلا و خستگی را پایین می آورد. تو سخت تر تلاش می کنی ولی به نظر نمی رسد که شما دارید بیشتر تلاش می کنید. چون توجهتان معطوف به موسیقی است، احتمال کمتری دارد که به علائم واضح خستگی مثل بالا رفتن تنفس، عرق کردن و درد عضلات توجه کنید.

موسیقی می تواند الهام بخش و سرگرم کننده باشد ولی تاثیر روانشناختی قوی ای نیز دارد که می تواند سلامت و حال خوبتان را ارتقا دهد. به جای فکر کردن به موسیقی به عنوان سرگرمی خالص، چند تا از مزایای اصلی روانی موسیقی تلفیقی در زندگی روزانه ات، در نظر بگیر. تو شاید احساس داشتن انگیزه ی بیشتر، شادی و آرامش بیشتر را تجربه کنی.

اشنایی با ساز سه تار

ساز سه‌ تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که با ناخن انگشت اشارهٔ دست راست نواخته می‌شود. این ساز، دارای ۴ سیم از جنس فولاد و برنج است که به موازات دسته، از کاسه تا پنجه کشیده شده‌اند. برای حضور در کلاس آواز در غرب تهران کلیک کنید.

سه‌ تار دارای ۲۶ پردهٔ قابل حرکت از جنس روده‌ی حیوانات یا ابریشم است. صدای آن ظریف و تو دماغی و تا حدودی غمگین است و گستره صوتی آن از هنگامِ بمِ دو زیر خط حامل تا لا بمل بالای خط حامل و در نتیجه نزدیک به ۳ اکتاو است.

آموزش سه تار به صورت حضوری و آنلاین در آموزشگاه موسیقی در اصفهان

سه‌ تار پیشتر هم‌خانواده با سازهایی چون دوتار و تنبور بوده است و امروزه به تار بسیار نزدیک‌تر است. در موسیقی دستگاهی ایران استفاده از سه‌ تار بسیار رواج دارد؛ گرچه بیشتر برای تک‌نوازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساز برای هر دستگاه کوک ویژه‌ای دارد ولی فاصلهٔ چهارم یا پنجم پایین رونده معمولاً بین سیم‌های اول و دوم ثابت است.

نوازندگان سه‌ تار برای اجرای آن، در حالت نشسته روی زمین یا صندلی، کاسهٔ ساز را به صورت مورب و با زاویهٔ ۴۵ درجه روی ران راست قرار داده و با سر انگشتان دست چپ روی پرده‌ها (دستان‌ها) ی روی دستهٔ سه‌ تار حرکت می‌کنند و با انگشت اشارهٔ دست راست خود به سیم‌ها ضربه می‌رنند.

معمولاً برای نوازندگی فقط انگشتان اشاره، میانی، حلقه و در بعضی موارد انگشت کوچک دست چپ استفاده می‌شوند اما در آثار استادان، استفاده از انگشت شست برای پرده‌گیری روی سیم بم نیز کاربرد دارد. در حین نوازندگی سه‌ تار، می‌توان با زخمه‌زدن نزدیک به خرک، صدا را کمی زبر و خشن کرد؛ و با انجام این کار نزدیک به گلوی ساز، صدایی نرم و ملایم و اصطلاحاً پخته‌تر تولید می‌شود. آموزش خوانندگی در اصفهان

در ساخت ساز سه‌ تار از چوب (معمولا گردو و توت) برای بدنه، صفحه و دسته و از فلز (برنج و فولاد) برای سیم‌ها و از استخوان برای تزئینات دسته، شیطانک و گاهی اوقات سیم‌گیر استفاده می‌شود.

آموزش موسیقی در آموزشگاه موسیقی فردوس با بیش از ۱۵ سال سابقه در حوزه موسیقی!

تاریخچه سه تار

سه‌ تار از خانوادهٔ تنبور است اما امروزه از نگاه روش نواختن و شکل دسته و تکنیک‌ها بسیار به تار نزدیک است. سه‌ تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد که سیم سوم و چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند و هم‌زمان نواخته می‌شوند و مجموعهٔ آن دو را معمولاً سیم «بم» می‌نامند.

با گذشت زمان کسانی چون ابونصر فارابی، ابوعلی سینا، صفی الدین ارموی و از متأخران ابوالحسن خان صبا لزوم افزایش یک سیم دیگر به این ساز را درک کرده و سه‌ تارهای امروزی دارای چهار سیم هستند.

این سیم از نظر تاریخی چهارمین سیمی‌است که روی ساز قرار گرفته، ولی در ترتیب قرارگیری سیم‌ها از پایین به بالا سیم سوم است. سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی به نام مشتاق علی شاه به این ساز افزوده است.

ساز سه‌ تار به علت ویژگی صوتی خاص خود و صدای ظریفش، همواره مورد توجه صوفیان بوده است.

اجزا ساز سه تار

ساز سه‌ تار دارای دو قسمت کاسه و دسته است. خرک روی صفحه و سیم‌گیر در انتهای کاسه قرار دارد به‌گونه‌ای که اگر ساز ایستاده روی زمین باشد سیم‌گیر با زمین در تماس خواهد بود.

در انتهای دسته پنجه قرار دارد که محل قرارگرفتن گوشی‌ها یا ابزارهای تنظیم کوک است. سه‌ تار در مقایسه با تار فاقد جعبهٔ گوشی است و گوشی‌ها روی سرپنجه سوار شده‌اند و داخل آن نیستند.

کاسه

کاسهٔ سه‌ تار از نظر ساختاری مانند کاسهٔ عود یا تنبور بوده ولی کوچک‌تر از آنها و گلابی‌شکل است. درازای کاسه سه‌ تار از ۲۶ تا۳۰ سانتی‌متر، پهنای آن به تناسب بین ۱۲ تا ۱۶ سانتی‌متر و ژرفایش نزدیک ۱۳ سانتی‌متر است و معمولاً از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود. ساختار کاسه، هم می‌تواند یک تراش یک تکه از چوب باشد و هم از ترک‌های جداگانه و به هم چسبیده ساخته شده باشد.

صفحه

روی کاسهٔ سه‌ تار با تخته‌ای نازک از چوب پوشیده شده است که به آن صفحه گفته می‌شود. صفحه دارای سوراخ‌هایی برای خروج صدا است و معمولاً دست راست نوازنده روی آن قرار می‌گیرد اما در مواردی خاص برای افراد چپ دست، عکس این مورد صادق است.

دسته

درازای دسته ۴۰ تا ۴۸ سانتی‌متر و قسمتی که گوشی‌ها در آن تعبیه می‌شوند ۱۲ سانتی‌متر و پهنای دسته ۳ سانتی‌متر است. بعضی از سازندگان برای زیباتر شدن و همچنین برای افزایش عمر مفید ساز، از نوعی استخوان که معمولاً استخوان شتر است برای پوشاندن دسته استفاده می‌کنند.

خرک

خرک قطعه‌ایست متحرک که روی صفحه و به فاصلهٔ سه انگشت از انتهای کاسه قرار دارد. عرض خرک سه‌ تار بین ۵ تا ۶ سانتی‌متر و ارتفاع آن کمتر از ۱ سانتی‌متر بوده و از جنس چوب ساخته می‌شود. سیم‌ها پس از عبور از شیارهای کم‌عمق روی خرک از طول دسته عبور کرده و توسط شیطانک به گوشی‌ها می‌رسند.

سیم‌گیر

سیم‌گیر در بخش پایانی کاسه ساز قرار دارد و برای نگهداری سیم‌ها استفاده می‌شود. در گذشته سیم‌گیر را بیشتر از جنس استخوان می‌ساختند، اما امروزه نوع چوبی آن معمول‌تر است.

شیطانک

شیطانک بین قسمت اصلی دسته و پنچهٔ ساز قرار می‌گیرد و جنس آن از استخوان و یا پلاستیک است. کاربرد شیطانک در هدایت و تقسیم‌بندی سیم‌ها در قسمت بالای دسته می‌باشد.

گوشی

سیم از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی‌های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته می‌شوند. با چرخاندن گوشی‌ها می‌توان ساز را کوک کرد.

پرده

پرده‌ها نخ‌های باریکی از جنس رودهٔ حیوانات و یا ابریشم هستند که در عرض دستهٔ سه‌ تار به صورت سه‌لایی و چهارلایی بسته می‌شوند و وظیفهٔ تقسیم‌بندی فواصل موسیقایی را برعهده دارند. تعداد پرده‌ها ۲۶ عدد است که که یکی از آن‌ها قبل از شیطانک بسته می‌شود و فاصلهٔ آن با شیطانک در صدای سه‌ تار مؤثر است.

صدا

سه تار دارای صدایی مخملین و ظریف بوده از آنجایی که که با کنار ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته می‌شود، صدای ساز ارتباط مستقیمی با اعصاب و روان نوازنده پیدا می‌کند و از این رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهایی خوانده‌اند.

اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگینی احساس می‌کنند، اما نوازندگان معاصر موسیقی ایرانی در تلاش برای توسعه موسیقی مدرن و نوی ایران، آثار زیبایی آفریده‌اند که با حال و هوایی که تا دو دهه پیش از این ساز تصور می‌شد کاملاً متفاوت است.

البته می‌بایست اشاره کرد که در سه تار نوازی مدرن تجربه استفاده از مضراب سیمی تجربه‌ای موفق بوده و با ایجاد صدایی شفاف و کریستالی کمک شایانی به گسترش امکانات این ساز عجیب نموده است.

اجرای تک سیم‌هایی خاص و همچنین افزایش قدرت اجرای دینامیک‌های مختلف نیز از مزایای استفاده از مضراب سیمی در نوازندگی است. روایت از روح‌الله خالقی: شاید ساز سه تار را در زمانی که موسیقی ممنوع بوده ونوازندگان برای آنکه صدای آن خارج از محل نرود آفریده‌اند.

کوک

هر چهار سیم سه‌ تار می‌توانند توسط گوشی‌هایی که در انتهای دسته تعبیه شده کوک شوند.

نت پایهٔ کوک سه‌ تار و تار معمولاً نت دو برای سیم یکم است و بقیه سیم‌ها بر اساس سیم اول کوک می‌شوند. نتِ دوی مورد استفاده در سه‌ تار، در پیانو سی وسط (Middle C) است. نت دو در موسیقی ایرانی معمولاً یک پرده پایین‌تر از نت دو در موسیقی کلاسیک، و برابر با سی بِمُل در دیاپازون است.

بعضی اوقات برای تمرین از پایه نت لا برای کوک سیم یکم استفاده می‌شود چرا که صدای ساز بم‌تر بوده و گوش نوازنده را آزار نمی‌دهد. دلیل دیگر برای استفاده از نتِ لا شل‌تر بودن سیم‌هاست و در نتیجه آسیب کمتری به سیم رسیده و عمر مفید آن بالا می‌رود؛ در عین حال که انگشت‌گذاری و اجرای تکنیک‌هایی مانند مضراب ریز روی سیم شل آسان‌تر است.

معمولاً برای هر دستگاه کوک خاصی در نظر گرفته می‌شود، اما بسته به دستگاه، احساس نوازنده و تم آهنگ مورد نظر می‌تواند متفاوت باشد. عوض شدن کوک ساز در هر دستگاه و آواز در موسیقی ایرانی منجر به عوض شدن حال و هوای آهنگ‌ها می‌شود اما می‌توان با استفاده از کوکِ دستگاه‌ها و آوازهای مختلف، آهنگ‌های مربوط به دستگاه و یا آوازی دیگر را نواخت.