چند روش آموزش تنظیم موسیقی

چند روش آموزش تنظیم موسیقی

 

خیلی وقتها برای آهنگسازان پیش می آید که به آهنگی که می نویسند افتخار می کنند اما از تنظیمش اصلا راضی نیستند و این سوال برایشان پیش می آید که چطور یک تنظیم آهنگ حرفه ای انجام بدهیم؟
کلاس آواز سنتی در غرب تهران
تنظیم موسیقی تاثیر زیادی روی شنونده می گذارد و باعث جذاب و شنیدنی تر شدن آهنگ می شود. با اینکه همه ترانه سراها با اشتیاق فراوان شروع به تنظیم آهنگ می کنند؛ اما اغلب اوقات این مسیر برایشان به فرایندی خسته کننده و طولانی تبدیل می شود که پر از آزمون و خطاهای تمام نشدنی است. حالا ما اینجا هستیم تا در 10 مرحله مفید و موثر به شما کمک کنیم تا با صرف زمان اندک به نتیجه ای مطلوب برسید و بهترین تنظیمها را روی آهنگهایتان اعمال کنید.

برای خرید دانلود پکیج آموزش خوانندگی کلیک کنید.

مرحله 1- مطمئن شوید که آهنگتان بدون تنظیم خوب و بی مشکل است

به این فکر کنید که آیا آهنگتان به تنهایی و وقتی آن را با پیانو یا گیتار می نوازید خوب و بدون مشکل است؟ اگر آهنگ به خودی خود “عالی” نباشد، هر چقدر هم که تنظیم شما خوب و حرفه ای باشد مشکل آهنگ برطرف نخواهد شد.

باید انقدر روی آهنگتان کار کنید تا زمانی که بدون تنظیم و فقط با پیانو یا گیتار عالی و بی نقص باشد. این مرحله اهمیت خیلی زیادی دارد. آهنگ بد حتی با بهترین تنظیم و تولید هم باز آهنگ بد باقی میماند؛ اما اگر آهنگتان خوب باشد حتی با کمی تنظیم باز هم کیفیت خوبش حفظ می شود. هر چقدر که روی این نکته تاکید کنیم کم است. بنابراین قبل از رفتن به مرحله دوم، حتما از کیفیت خوب آهنگتان مطمئن شوید.

مرحله 2- ببینید آهنگتان چه ژانرهایی را در برمیگیرد

قبل از شروع فرایند تنظیم یا تولید بهتر است که چند آهنگ مرجع پیدا کنید. وجود آهنگهای مرجع هم در مرحله تنظیم و تولید مهم هستند و هم در مرحله میکس و مسترینگ. حالا ممکن است بگویید: “من دلم نمیخواهد کار کسی را کپی کنم و میخواهم کارم کاملا اورجینال باشد”. اما واقعیت این است که حتی حرفه ای ترین و بهترین آهنگسازها هم که کارشان بسیار اصیل و ناب است دائما از آثار دیگران الهام و ایده می گیرند. آموزش آنلاین آواز سنتی

فرقی نمی کند آهنگی را صرفا برای الهام گرفتن گوش کنید یا اینکه اثری را از لحاظ زاویه دید شخص در مواجهه با یک شرایط خاص بررسی کنید؛ در هر صورت همه این کار را انجام می دهند و اتفاقا خیلی هم ضروری است. نگران کپی کردن از کار کسی نباشید؛ تکرار دقیق یک اثر کار سختیست و قرار هم نیست شما چنین کاری کنید، مگر اینکه به معنای واقعی کلمه نت به نت و ساز به ساز اثر یک نفر دیگر را کپی کنید.

مرحله 3- مطمئن شوید که مدت زمان آهنگ مناسب است، تمام بخشها مدت صحیحی دارند و مکمل همدیگر هستند

این مرحله را می توان قسمتی از مرحله اول دانست؛ یعنی همانجایی که باید مطمئن شوید آهنگتان بدون تنظیم کامل و بی نقص است. ممکن است تهیه کننده یا تنظیم کننده بخواهد فرم آهنگ را برای ضبط تغییر بدهد و گاهی اوقات پیش می آید که نحوه اجرای زنده آهنگ توسط اجرا کننده با نسخه استودیویی متفاوت باشد. نسخه های ضبط شده باید تا حد امکان مختصر و مفید باشند. بنابراین در این مرحله باید مطمئن شوید که آهنگتان خیلی طولانی نباشد.

مرحله 4- آواز خواننده باید کاملا مناسب آهنگ باشد

یکی از ضروری ترین چیزها در بخش تنظیم و تولید آهنگ، مناسب بودن آواز خواننده برای آهنگ است. ضبط صداهای اصلی به شما کمک می کند تا موقع تنظیم تصمیمات بهتری بگیرید. اگر بدون شنیدن صدای آواز خواننده شروع به تنظیم آهنگ کنید نه تنها کار خودتان خوب از آب در نمی آید؛ بلکه کار مهندسین میکس را هم سخت می کنید. بهترین آهنگها تنظیمی دارند که از لحاظ تراکم کاملا متعادل است.

یادتان باشد که همه عناصر مختلف یک تنظیم یا تولید خوب باید فضا و محدوده صوتی خاص خودشان را داشته باشند.

مرحله 5- سازهای کوبه و سایر اجزای ریتمیک

علاوه بر آواز اصلی، سازهای کوبه ای و اجزای ریتمیک آهنگ هم جزو مهمترین بخشهای تنظیم به حساب می آیند؛ چون بیشترین فضای صوتی آهنگ را اشغال می کنند، به شنونده خط می دهند و انتقال بخش عمده ای از احساس آهنگ را به عهده دارند.

اول از همه مشخص کنید که سازهای کوبه ای باید آکوستیک (واقعی) باشند یا نمونه برداری شده؟ البته این مرحله درباره پیانو، آواز، تار، گیتار و غیره قابل اجرا نیست. وقتی این مساله را مشخص کردید بهتر است به یکی از آهنگهای مرجعتان گوش کنید تا اصول کار دستتان بیاید.

مشخص کنید که سازهای کوبه ای کجا وارد و کجا خارج شوند و اینکه این سازها به طور کلی چه الگوهایی را دنبال خواهند کرد. اگر از سازهای کوبه ای واقعی برای آهنگتان استفاده می کنید تنظیمتان فقط باید جهت کلی نواختن این سازها را مشخص کند.

در برنامه نویسی وسواس به خرج ندهید. یک درامر خوب می تواند تصمیمات مهم را بگیرد و کارتان را راحت کند. اگر می خواهید از درام های آکوستیک استفاده کنید، به یک درامر واقعا عالی نیاز دارید. و یادتان باشد که صدای درامها یا همان سازهای کوبه ای باید به طور مناسبی ضبط شوند.

اگر صدای سازها را خوب ضبط نکنید، آهنگتان هم خوب از آب در نمی آید. فقط کافیست تعداد میکروفونها و نوع پردازش را درست انتخاب کنید. نمی شود فقط از یک میکروفون مونو برای ضبط صدای سازهای کوبه ای استفاده کنید و بعد هم انتظار داشته باشید که میکس نهایی شبیه یک آهنگ پاپ کانتری فوق العاده شود!

مرحله 6- باس و عناصر باس

وقتی کارتان با تنظیم سازهای کوبه ای تمام شد نوبت باس (Bass) و عناصر آن می رسد. باید محل ورود و جای باس در تنظیم آهنگ را مشخص کنید و تعین کنید که باس روی ابیات و گروه کر در چه محدوده ای بنوازد. اگر آهنگتان پاپ استاندارد است باس باید مطمئن شوید که صدای باس در گروه کر پخش می شود. درست مثل سازهای کوبه ای، بهتر است نواختن باس را هم به عهده نوازنده باس بگذارید. اگر باس فاقد وضوح یا فرکانس پایین باشد، تنظیم شما بی فایده خواهد بود. تجربه باعث می شود این کار دستتان بیاید و باس و عناصر باس را درست و بجا تنظیم کنید.

موقع یادگیری نحوه تنظیم آهنگ باید درباره عناصر هارمونیک موسیقی یعنی گیتار، کیبورد، سینث سایزر، سازهای زهی و غیره هم اطلاع داشته باشید. در این مرحله بهتر است به آهنگهای مرجعتان برگردید و ببینید باید از چه سازهایی استفاده کنید. بررسی کنید که آیا قرار است جزء اصلی هارمونیک آهنگتان کیبورد باشد گیتار؟ در خیلی از آهنگها گیتار یا پیانو به عنوان ساز اصلی و مکمل صدای خواننده اصلی استفاده می شوند.

این ساز اصلی اغلب اوقات در کل آهنگ نواخته می شود. وقتی ساز اصلی را پیدا کردید چیدمان بقیه عناصر به انتخاب خودتان است.

نکته مهم این است که اگر تصمیم دارید در تنظیمتان از سازهای برنجی یا سازهایی مثل گیتار و ویولن استفاده کنید حتما باید مطمئن شوید که قطعات نواخته شده با این سازها کاملا با آهنگ مطابقت دارند.

مرحله 8- ملاحظات مربوط به موسیقی پاپ و EDM معاصر

نکته مهم اینجا این است که برای تسلط روی پاپ معاصر و EDM (موسیقی رقص الکترونیک) باید به آهنگهای زیادی از این سبکها گوش کنید تا یاد بگیرید چطور همه قسمتها را با هم هماهنگ کنید. بهترین سینث سایزرها و EDM ها به گوش ما متراکم به نظر می رسند و گاهی هم واقعا همینطور است؛ اما بیشتر اوقات سینتی سایزرها به خوبی عمل می کنند. با اینکه ممکن است تعداد پچ ها و صداها زیاد باشد، اما همیشه برای پخششان ترتیب وجود دارد، یعنی شما آنها را یکی پس از دیگری می‌شنوید، نه همزمان. در واقع هر قسمت در محدوده صوتی خودش کار خودش را انجام می دهد.

مرحله 9- تمیزکاریهای تولید

آخرین مرحله یادگیری نحوه تنظیم آهنگ پرداختن به جزییات و تمیزکاریهای تولید است. این مرحله برای تنظیم موسیقی آکوستیک می تواند شامل اضافه کردن پرکاشن در قسمت‌ های مختلف تنظیم باشد. در سبکهای امروزی تر هم صداهای «نویز سفید» و صدای FX مثل شدتها، افت و خیزها و موارد دیگر در این مرحله اضافه می شوند.

مرحله 10- وکالهای پس زمینه

با فرض اینکه وکال اصلی در تمام مراحل تنظیم یا تولید آهنگ ثابت بوده است، در این مرحله خلق چند بک وکال یا همان وکال پس زمینه (که اغلب با نام BGV شناخته می شود) باعث جان بخشیدن به آهنگ شما و جذاب و دلچسب تر شدن آن می شود.

تجربه نشان داده که در این مرحله برای کسب نتیجه خوب، بهتر است درباره بک وکالها با خواننده مشورت شود یا خود خواننده مستقیما در استودیو حضور داشته باشد و ایده بدهد. بعضی از ایده های خوب برای اضافه کردن بک وکال شامل موارد زیر می شوند:

    دو بار تکرار یک خط یا ورس (verse) برای برجسته کردن یک عبارت خاص
    خواندن کورس (chorus) در یک سوم بالا یا پایین برای هارمونیک کردن آهنگ
    اضافه کردن یک بخش دیگر به خواندن خواننده برای رسیدن به هارمونی سه قسمتی

البته باید در نظر داشته باشید که هارمونی سه قسمتی سخت و مشکل ساز است.

پیش به سوی ضبط و تولید

وقتی کار تنظیم آهنگ به پایان رسید می توانید وارد مرحله ضبط یا میکس شوید. در این مرحله اغلب اوقات تنظیم یا تولید کمی دستخوش تغییر می شود و این هم کاملا طبیعی است. به عنوان مثال ممکن است لازم باشد عناصر خاصی را از چیدمان آهنگتان کم یا به آن اضافه کنید. برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید آهنگ خودتان را با موسیقی مرجع مقایسه کنید و تغییرات لازم را روی آن اعمال نمایید.

در نهایت اینکه همانطور که در ابتدای مطلب هم اشاره کردیم، آهنگی که خوب باشد همانطور خوب باقی می ماند و مهم نیست که در فرایند تنظیم چه کارهایی رویش انجام می دهید. به هر حال تا زمانی که تنظیم کننده یا تهیه کننده موسیقی آن را نابود نکند، آهنگ همچنان عالی باقی می ماند.

در مقابل، شما هیچ وقت نمی توانید آهنگی که از ابتدا بد بوده را به آهنگ خوبی تبدیل کنید. هر چقدر هم که روی یک آهنگ بد تنظیم، تولید و یا میکس با کیفیتی اعمال شود باز هم آن اهنگ بد خواهد بود. کیفیت از ابتدا شروع می شود و چیزی است که باید تا پایان حفظ شود.

تکنیک های اساسی فن آواز خوانی

تکنیک های اساسی فن آواز خوانی

 

در این مقاله، که بایستی تنها به عنوان مقدمه‌ای بر بحث‌هایی ژرف‌تر در رابطه با فن آوازخوانی به شمار رود، ازپرداختن عمیق به شیوۀ فراگیری تخصصی اجزاء این فن خودداری و تنها به آنها اشاره شده است. همچنین از برخورد روانشناختی با پدیده صدای آوازی نیز – به دلیل فراتر رفتن از هدف این مقاله – به عنوان آغاز یک گفتگو خودداری می‌شود. کلاس آواز سنتی در غرب تهران باشد که در فرصتی مناسب به این نکات مهم نیز پرداخته شود.

آموزش آوازایرانی به شکل گروهی و با روش تقلیدی انجام می‌گیرد. دراین روش آموزگار (استاد) بیتی ازشعری را درگوشه ای می‌خواند و هنرجویان حاضر درجلسه یکی پس ازدیگری بنا برتوان خود آن را تکرارمی‌کنند. با تمرین و ممارست فراوان درطول روزهای بین جلسات درس بایستی گوشه مورد نظرملکه ذهن شود و خواندن آن حتی الامکان روان و با شیوۀ ادای آموزگار نزدیک و تا حد ممکن با آن یکسان گردد.
دراین شیوۀ آموزش به نکات اساسی و مهم که به فن آوازخوانی یا تکنیک آواز مربوط می‌شود پرداخته نمی‌شود. حتی دست اندرکاران این رشته به این بهانه که تکنیک خواندن آواز ایرانی با آواز کلاسیک غربی متفاوت است، ازهرگونه بحثی دراین باره خودداری می‌کنند.
دانلود پکیج آموزش خوانندگی
 اما فن یا تکنیک آوازخوانی چیست؟

آن عبارت است از تسلط بر تنفس صحیح، داشتن حنجره ای بدون تنش و کاملا آزاد، قدرت به کارگیری آگاهانۀ حفره‌های تشدید صوت، مهارت درتلفظ دقیق واژه‌ها و چالاکی عضلات مربوط به آن و قدرت شنوایی دقیق ارتفاع اصوات و ادای دقیق آنها. با توجه به این تعریف تنها یک روش صحیح برای خواندن آواز وجود دارد و آوازایرانی نیز از آن مجزا نیست. لازم به توضیح است که دراین بحث به کارگیری واژۀ  «آواز»  به مفهوم سنتی آن که از« تصنیف» متمایز می‌گردد نیست، بلکه دراینجا این واژه  به جای «عمل آوازخواندن» به طور کلی به کار می‌رود.

باید یادآورشد که آفریدن یک اثرهنری با تسلط بر فن و تکنیک و به کارگیری آن هنردو مبحث کاملا جداگانه هستند . کلاس آواز آنلاین تنها تسلط و آگاهی بر فن و ابزار یک هنر، ازهنرجو یک هنرمند نمی‌سازد، در عین حال هنرمند بدون تسلط بر فن یا به تعبیری زبان هنری اش نیزغیرقابل تصور است. هنرمند کسی است که بتواند فن آموخته شده را با استعدادها و قدرت خلاقۀ خود درهم آمیزد تا حقیقتی را که برای بازگو کردن دارد به بهترین و مناسب ترین شیوه و دوراز تصنع بیان کند. این پدیده برای تمام هنرها صادق است، برای مثال یک نقاش بایستی به قوانین فیزیکی رنگ و نور، رموزترکیب رنگها و تاثیر آنها و خاصیت مواد و ابزار مورد استفاده در هنرنقاشی، تسلط داشته باشد تا بتواند آنها را آگاهانه برای نقش کردن احساس خود و یا بیان موضوعی که مطرح کردن آن را ضروری می‌داند به کار بندد. دررابطه با موضوع مورد بحث ما، تکنیک آوازعبارت است از تسلط بر فن آوازخوانی و درمورد هنرمند آوازخوان به کارگیری این فن برای بیان احساسات نهفته در یک آواز و به گونه ای آفرینش دوبارۀ آن هنگام اجرا.
ازتعریف بالا می‌توان این نتیجه را گرفت که یادگیری فن آوازعبارت است ازانجام دادن تمرین‌هایی هدفمند، جدا از یادگیری یک ترانه یا تصنیف یا آریا یا گوشه‌های یک دستگاه، برای فراگیری تنفس صحیح، آزادسازی صدا ازهر گونه تنش مزاحم و بازدارنده، قوی کردی و تحرک بخشیدن به عضلات مربوط به گفتار، پرورش شنیدن صحیح اصوات و ادای دقیق و ژوست آنها.
بیشتردست اندرکاران موسیقی ایرانی خصوصا خوانندگان وآموزگاران آوازایرانی براین گمانند که یا صدایی تحریر دارد (چیزی که به تحرک ارگان آواز و چالاک بودن آن بازمی‌گردد) یا ندارد. این طرزتفکر باعث شده است که خواندن آواز تنها در انحصارعده ای محدود که صلاحیت آنها را فقط آموزگاران این رشته تشخیص می‌دهند، باقی بماند و افراد دیگر با این باور که صدایی انعطاف ناپذیر و بدون تحریر دارند ازیادگیری این هنر والا محروم بمانند. این آموزگاران به خود زحمت پرداختن به نکات زیررا نمی‌دهند:
چرا صدایی تحریر دارد و صدایی دیگر فاقد آن است؟ چرا صدایی نرم و متحرک و پرانعطاف است و صدایی دیگرسفت و پرتنش؟ چرا یک صدا با ظرافت و مهارت قادر به اجرای تحریرهای موسیقی ایرانی است و صدایی دیگر با ظرافت و مهارتی کمتر؟ و اصولاً آیا امکان رسیدن به انعطاف و ظرافت دراجرای تحریرها برای صدایی که این توانایی را ندارد یا به طور محدود بر آن مسلط است، وجود دارد یا نه؟
باید بدانیم که اصولا شرایط طبیعی برای تمام کسانی که ازسلامت حنجره برخوردارند برای آموختن آواز و پرورش صدای آوازی موجود است. ساده ترگفته شود هرانسان سالم با شرایط فیزیکی سالم برای صحبت کردن یا آوازخواندن به دنیا می‌آید. عملکرد حنجره مانند دیگراندامهای درونی بدن تحت کنترل مستقیم انسان نیست. این بدین معنی است که تارهای صوتی به عنوان منبع تولید صوت یا وظیفۀ خود را سالم و درست انجام میدهند یا درانجام فونکسیون خود به دلایلی دچاراشکال هستند.
هنگام آوازخواندن بدن ما تبدیل به یک ساز می‌گردد. اجزای اصلی تشکیل دهندۀ این سازعبارتند ازحنجره، دستگاه تنفسی، اندام گفتار، حفره‌های تشدید صدا. مجموعۀ همکاری تمام این اجزاء با هم صدای آوازی را تشکیل می‌دهد.
دستگاه صوتی یا حنجره شامل تارهای صوتی واستخوانها وغضروف‌های مربوط به آن درمیان گروهی از ماهیچه‌ها که آن را میان خود نگاه داشته اند در بالای نای به اصطلاح آویزان است.
دستگاه تنفسی شامل قفسۀ سینه – که خود شامل دنده‌ها و ماهیچه‌های میان دنده‌ای است و شُشها، نای، نایژک‌ها را در میان می‌گیرد بوسیلۀ پردۀ دیافراگم از ناحیۀ شکم جدا میشود. علاوه بر آن ماهیچه‌های پشت و شکم نیز در تنفس سهیم هستند.
اندام گفتارمجموعه‌ای از ماهیچه‌های کوچک و بزرگ، آرواره‌ها، لب‌ها، زبان و کام است.
مهمترین حفره‌های تشدید صدا، دهان و حفره‌های بینی و سینوس‌ها هستند علاوه بر آن حلق و قفسۀ سینه نیز خود تا حدودی به تشدید صدا کمک می‌کنند. استخوانها و ماهیچه‌های تمام بدن می‌توانند حامل طنین یا رزونانس باشند.

آموختن تنفس صحیح اولین قدم در راه پرورش صداست

تنها با تنفس صحیح است که حنجره عکس العمل سالم نشان داده و آماده برای خواندن می‌شود. آموختن تنفس صحیح  و مهارت در به کارگیری آگاهانه آن، دست یافتن به چالاکی درحرکات ماهیچه‌ها و اندام‌های مربوط به آن خود سبب می‌شوند که بیشتر تنش‌هایی که درنتیجه کمبود تحرک به وجود آمده‌اند رفته رفته ازمیان بروند. کیفیت تنفس و پرانرژی بودن یا نبودن آن تعیین کنندۀ بُرد، نفوذ، قدرت و طنین  صدا است. تنفس صحیح و آگاهی بر رابطۀ آن با عملکرد سالم دستگاه صوتی برای سلامتی و پرورش صدای خوانندگان یا کسانی که به‌کارگیری صدا جزئی ازحرفه‌شان  میباشد، مانند بازیگران، آموزگاران ، گویندگان و…. ضروری است.
تمرین‌های مربوط به گفتاربرای قوی و ماهر کردن، سرعت عمل بخشیدن و تحت کنترل درآوردن عضلات مربوط به آن است. هدف، دستیابی به حداکثر کارآیی با به کارگیری حداقل انرژی یا نیرو است. حرکاتی که برای ادای واژه‌ها صورت می‌گیرند بایستی بسیار ظریف و متمرکز در قسمت پیشین دهان باشند. ادای واژه‌ها در قسمت پسین دهان، حلق، گلو و به کارگیری بیش از اندازه آرواره برای ادای واژه‌ها ـ چیزی که نزد بیشتر خوانندگان آواز ایرانی مشاهده می‌شود ـ نه تنها تلفظ روشن و واضح آنها را مشکل می‌کند بلکه سدی است برای اجرای نرم و روان ظرائف و تحریرهای موسیقی ایرانی. هر گونه تنش در ناحیۀ لبها، دهان، آرواره ، کام و بخش پَسین زبان و حلق حتی اگر ناچیز هم باشد نه تنها تحرک صدا بلکه طنین آن را نیزمحدود می‌کند.
بنابراین هدف از تلاش برای تسلط برفن آوازخوانی چیزی نیست به جز آزاد کردن تدریجی صدا- و ارگان‌هایی که در تولید صدای آوازی سهیم هستند- ازهرگونه تنش بازدارنده، قوت بخشیدن به ماهیچه‌های مربوط به آن ورسیدن به صدایی پرطنین، رسا، پرتحرک، سرزنده و پراحساس با قدرت گفتاری واضح و روشن؛ و افزایش حساسیت حنجره برای برانگیخته شدن به وسیلۀ بنیادی‌ترین تلاش. تنها با تسلط به فن یا تکنیک خواندن آوازاست که می‌توانیم از ساز درون خود برای سال‌های زیاد بدون نشانه‌های فرسودگی استفاده کنیم. در حقیقت با یادگیری فن خواندن آوازدر یک روند صبورانۀ جستجو در خود، هنرجو صدای حقیقی خود را به تدریج کشف می‌کند و آن را برای عملکرد سالم آماده می‌سازد.

انعطاف ناپذیری و پرتنش بودن صدا یا به تنش، ضعف و تنبلی ماهیچه‌های تنفسی،  تولید صدا و گفتاری بازمی‌گردد یا به کاربرد آنها با تلاش بیش ازحد و فشار. اشاره می‌کنم که هر ماهیچه ای از بدن که همواره به کارگرفته نشود رفته رفته توانایی و کار‌آیی  خود را از دست داده می‌دهد. این قانون برای ماهیچه‌های مربوط به تولید صدا، تنفس و ماهیچه‌های گفتاری نیز صادق است. به عبارتی با پرورش صدای آوازی به تدریج ماهیچه‌ها و اجزایی که درتولید صدای رسا و پرطنین سهیم هستند بار دیگر قوی و چالاک شده و ازتنش‌ها آزاد می‌گردند تا حنجره بتواند عملکرد طبیعی و زنده ای را که درخود نهفته دارد بدون محدودیت انجام دهد. ممکن است ازخود بپرسیم “چرا باردیگر”؟ کافی است که در شیوۀ خواندن و اصولا حرکات جسمی کودکان و نوجوانان در مقایسه با بزرگسالان ـ در سنین متفاوت ـ  تأمل کنیم تا پی ببریم که در روند رشد چگونه انرژی طبیعی و تحرک جسمی درنزد بزرگسالان به تدریج محدود شده است. این محدودیت همان گونه که اشاره کردم دردستگاه تنفسی و اندام گفتاری و حنجره نیز انعکاس یافته و کارآیی آنها را محدود می‌کند. اما هدف پرورش صدای آوازی تنها رسیدن به چالاکی و قدرت طبیعی ماهیچه‌های مربوط به آن نیست ، هدف مهم دیگر آگاهی یافتن به عملکرد سالم ارگان صدا برای به‌کارگیری آگاهانه آن است.
آموزگاران باید توجه داشته باشند که هرهنرجو با ذوق، استعداد و توانایی‌های خاص خود برای فراگیری آواز به آنها مراجعه می‌کند. او باید قادر باشد نقاط ضعف و توانایی‌های هنرجو را به خوبی تشخیص دهد و برای از میان برداشتن ناهنجاری‌ها و تنش‌های صدای او تمرین‌هایی درخور یافته و در پرورش سالم  صدایش او را یاری کند. تمرین‌های بی‌هدف و نامناسب با توانایی‌ها و نیازهای هنرجو درپرورش صدای او یا بی‌تأثیرند و یا در بیشتر موارد خود باعث ایجاد تنش و سفتی عضلات می‌گردند. بنابراین توصیه می‌کنم درس آواز انفرادی داده شود، چون تمرینی که برای یک هنرجویان ضروری است شاید برای دیگری بیهوده باشد. البته این به این معنی نیست که هنرجویان درکلاس آواز یکدیگرحضور نداشته باشند. مشاهدۀ درس آواز و آگاهی به توانایی‌ها و ضعف‌های یکدیگر نیز می‌تواند برای پیشرفت تکنیک مشاهده کننده مثبت و سازنده باشد.

وسعت صدای هر فرد بسته به ساختمان حنجرۀ او به طورطبیعی تعیین گردیده است و فقط دراین محدوده، صدا می‌تواند با بیشترین توانائی و تحرک خود طبیعی ترین و خوشایندترین کیفیت و طنین را دارا باشد. هر گونه کوشش خواسته یا ناخواسته برای نادیده گرفتن طبیعت یک صدا باعث ایجاد تنش و نهایتاً صدمه دیدن آن می‌گردد. تقسیم کردن صدای انسان‌ها فقط به دو گروه صدای زنانه و صدای مردانه روش دقیقی نیست، زیرا نزد هر یک از این دو گروه تقسیمات فرعی دیگری نیز وجود دارد ( برای نمونه صدای زنانه که به طور کلی به سه گروه صدای زیر، میانی و بم زنانه تقسیم می‌گردد) . به‌علاوه باید میان صدای بزرگسالان با کودکان و نوجوانان تفاوت قائل شد. تمرین‌ها یا حتی شیوه‌هایی که برای آموزش صدای بزرگسالان در نظر گرفته می‌شوند در بیشترمواقع برای صدای لطیف و حساس کودکان و نوجوانان مناسب نیستند زیرا آمادگی کودکان برای تقلید بی چون و چرا، حتی ازروش خواندن اشتباه آموزگاران ، آنها را ازگزند آسیب‌های جدی وغیر قابل علاج مصون نگاه نمی‌دارد.

یادگیری موسیقی کلاسیک چه اهمیتی دارد؟

یادگیری موسیقی کلاسیک چه اهمیتی دارد؟

 

موسیقی کلاسیک، اساس برای هر نوع موسیقی است. البته که موسیقی کلاسیک ایرانی هم پایه و اساس هر نوع موسیقی مرتبط با موسیقی ایرانی است. دانلود پکیج آموزش خوانندگی اما در اینجا منظور موسیقی کلاسیک غیرایرانی است. به عقیده برخی کارشناسان نمی توان با قاطعیت گفت موسیقی کلاسیک «غربی»، چون جریان کلاسیک از غرب خیلی دور تا روسیه در شرق پیش می آید. همانطور که اتفاقات مهمی در آمریکای شمالی حتی آمریکای جنوبی و آسیای شرقی در این جریان رخ می دهد هرچند آغاز و سرچشمه آن در اروپاست. در حال حاضر در همه دنیا این موسیقی اصطلاحا کلاسیکال جریان دارد. مساله مهم این است که موسیقی دوره های مختلف کلاسیک بستر خوبی برای آموزش است ولی متاسفانه به درستی در ایران به آن پرداخته نمی شود.

این عدم توجه به موسیقی کلاسیک دلایل مختلفی دارد. یکی از این دلایل این است که به کارهای پایه کمتر توجه می شود و دوم این که ظاهرا دوستان متولی فرهنگ به اولین چیزی که توجه دارند، پرمخاطب بودنِ یک اثر هنری یا یک جشنواره است و کمتر به اصالت آن می پردازند.
آموزش آواز آنلاین
در حال حاضر تنها کسانی که دغدغه این موسیقی را دارند هنرجویانی هستند که در این زمینه تحصیل کرده و با عشق و بدون توجه به سرنوشت مالی این جریان و بدون توجه به این که کار از نظر مخاطب چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد، کار می کنند و به هر ترتیبی همراه با کسانی که دوستدار این نوع موسیقی هستند، این مسیر را ادامه می دهند.

بدترین اتفاقی که می تواند برای تحلیل یک موضوع بیفتد این است که ما دست به مقایسه بزنیم. یعنی مثلا موسیقی کلاسیک غربی را با موسیقی سنتی ایرانی یا هر دو این ها را با موسیقی پاپ مقایسه کنیم. این مقایسه به هر ترتیب و از هر جهتی که صورت بگیرد، می تواند گمراه کننده باشد. کلاس آموزش آواز سنتی در تهران زمانی ممکن است یکسری جامعه شناس بخواهند اثر اجتماعی یک پدیده به لحاظ تاثیر گذاری روی جامعه را بررسی کنند. چنین بررسی و تحلیلی شاید از دید جامعه شناسی مفید یا لازم باشد اما در این حوزه که ما داریم بحث می کنیم چنین بررسی و مقایسه ای محلی از اعراب ندارد.

موسیقی کلاسیک یک پدیده است و ما باید آن را در جای خودش مورد بررسی قرار دهیم. نکته مهم این که این موسیقی اگر مورد مقایسه با موسیقی پاپ قرار نگیرد کم مخاطب نیست بلکه نسبت به موسیقی پاپ مخاطبش کمتر است. ویژگی این موسیقی این است که هر چقدر مخاطب ظرایف فنی و ساختاری موسیقی را بیشتر بداند بیشتر از آن لذت می برد و هر چقدر بیشتر آن را گوش کند مشتاق تر می شود.

این مساله خیلی مهم است و برنامه هایی مثل «هفته موسیقی کلاسیک تهران» می تواند از این جهت هم مفید باشد که عده بیشتری جذب این نوع موسیقی شوند و به مخاطبان این موسیقی بپیوندند. متاسفانه در کشور ما اجرای خوب این آثار تعدادشان کم است و این مساله باعث می شود چنین جریان هایی بیشتر به سمت جریان های آماتوری موسیقی کلاسیک میل کند. درحالی که ما باید یک جریان حرفه ای موسیقی کلاسیک هم داشته باشیم.

ممکن است حرفه خیلی پردرآمدی نباشد اما باید وجود داشته باشد. مثلا آموزش موسیقی کلاسیک به صورت حرفه ای وجود دارد. آموزشگاه هایی هستند که در آنها یکسری افراد از طریق تدریس موسیقی کلاسیک ارتزاق می کنند. جریان اجرای موسیقی کلاسیک هم باید به چنین جایگاهی برسد. ما می توانیم سالن هایی داشته باشیم که این ها به صورت هفتگی و دائم اجرای موسیقی کلاسیک داشته باشند.

ساپورت در آواز چه کاربردی دارد؟

ساپورت در آواز چه کاربردی دارد؟

یادگیری آواز یکی از مهم ترین و پر طرفدار ترین حوزه های هنری در ایران است. همچنین آواز گروهی نیز، یک روش کارآمد و موثر برای شروع یادگیری آواز و بهبود صدای خود است. در آموزشگاه های موسیقی معتبر، هنر آموزان با توجه به سطح خود، با عضویت در گروه های آوازی، مهارت های لازم برای خواندن و اجرای قطعات مختلف را فرا می گیرند.
دانلود پکیج آموزش خوانندگی
یادگیری آواز نیازمند پشتکار، صبر و تمرین است و آواز گروهی با ایجاد یک محیط آموزشی دوستانه، به هنر آموزان کمک می کند تا در این مسیر موفق باشند. آواز گروهی، با فراهم کردن فرصت برای اجرای قطعات مختلف در سطوح مختلف، به هنر آموزان اعتماد به نفس می دهد و آن ها را به سمت تحقق اهدافشان هدایت می کند. همچنین، با عضویت در گروه های آوازی، هنرآموزان می توانند در کنار هم به اجرای قطعات مختلف بپردازند و با تبادل تجربیات، بهبود صدای خود را در کوتاه ترین زمان ممکن تجربه کنند.

ساپورت در آواز

همان طور که می دانید، ساپورت به معنای پشتیبانی صدایی، با هدف کمک به خواننده در نگهداشتن نت های قطعه موسیقی و حفظ پایداری صدای او است. آموزش آنلاین آواز سنتی برای داشتن یک ساپورت مناسب، خواننده باید دقت و تمرکز زیادی را به کار ببرد تا بتواند تنفس درستی داشته باشد. البته این موضوع بیش تر مربوط به اوایل و در زمان شروع آموزش آواز حرفه ای است و در ادامه، ناخودآگاه تبدیل به عادت خواهد شد.

تمرین تنفس درست، به توانایی شما در خواندن آواز با کیفیت بالاتر کمک می کند. در ادامه به برخی از روش های تمرین تنفس درست در هنگام خواندن آواز اشاره می کنیم.

1- آگاهی از تنفس

بهتر است قبل از شروع خواندن آواز، به تمرین تنفس درست و آگاهی از روش های تنفس صحیح بپردازید. برای این منظور می توانید مطالب و آموزش های موجود در اینترنت را مورد بررسی قرار دهید یا ترجیحا به یک مربی آواز مراجعه کنید. آموزشگاه موسیقی فردوس با حضور اساتید مجرب آموزش آواز می تواند به شما در یادگیری تنفس درست و اصولی آواز کمک کند.

2- نفس عمیق

یکی از مهم ترین روش های تمرین تنفس درست، نفس عمیق و با کیفیت است. در هنگام خواندن آواز، بهتر است نفس عمیق بگیرید و سپس با آرامی نفس خود را خارج کنید تا زمانی که تمامی هوای ریه های خود را تعویض کنید.

3-تنفس هماهنگ با نواختن آواز

در هنگام خواندن آواز، تلاش کنید تا تنفس خود را با نواختن آواز هماهنگ کنید. برای مثال، در بعضی از قطعات موسیقی، بهتر است هنگام نواختن یک نت بلند، نفس عمیق بگیرید و سپس آن را با آرامی تنفس کنید تا بتوانید آواز خود را با کیفیت بالاتری اجرا کنید.

4- تمرین منظم

بهتر است هنگام خواندن آواز، به صورت منظم و مداوم تمرین کنید تا توانایی تنفس درست خود را افزایش دهید. همچنین می توانید با مراجعه به یک مربی خوانندگی، تمرینات بیش تری در این زمینه داشته باشید و از نکات و راهکار های جدید استفاده کنید.

آموزشگاه موسیقی در اصفهان به عنوان یکی از معتبر ترین آموزشگاه های آواز در ایران، با ارائه دوره های تخصصی و حرفه ای مورد استقبال علاقمندان به آواز قرار دارد. یادگیری آواز نیازمند صبر و پشتکار بالاست که در آموزشگاه رادفر با تکیه بر اساتید مجرب و قابل اعتماد به خوبی تامین می شود.

  به طور خلاصه باید گفت که یکی از مهم ترین نکاتی که در آواز خواندن قبل از شروع یادگیری هر تکنیکی باید آموزش داده شود، تنفس صحیح است. بیش تر خواننده ها این نکته مهم را می دانند اما بعضی افراد با نادیده گرفتن این موضوع و یا آموزش دیدن توسط افراد غیر متخصص و آموزشگاه های نامعتبر نه تنها پیشرفت نمی کنند بلکه به حنجره و تارهای صوتی خود نیز آسیب می زنند.

تعریف ساپورت در آواز

ساپورت به معنای حفظ فشار داخل دیافراگم و تولید هوا برای صدای آوای بلند است. در ساپورت، عضلات شکم و کمر به منظور حفظ فشار در دیافراگم هماهنگ می شوند. ساپورت باید به شکلی پایدار و مداوم اتفاق بیفتد تا بتواند در برابر مقاومتِ موجود در حین تولید صدا، کار خود را درست انجام دهد.

استفاده از ساپورت در آواز خوانی، فواید بسیاری دارد از جمله: ادای نت های طولانی تر، یکنواختی تناژی، دامنه آواز وسیع تر، سختی کم تر در خواندن، حجم بیش تر صدا، کنترل ویبراتو و کنترل پیچ.

با این حال، برای جلوگیری از هدر رفتن و استفاده نشدن ساپورت در یک زمانِ اشتباه، باید صرفه جویی در انرژی ساپورت را مد نظر قرار داد.

برای بهبود تکنیک آوازی خود، به درک کاملی از ساپورت نیاز خواهید داشت. در واقع، ساپورت یکی از اصلی ترین عناصر در انواع آواز ها، بدون توجه به سبک موسیقی آن است. همچنین، باید در وضعیت بدنی خوبی قرار داشته باشید تا بتوانید ساپورت را به شکل موثر انجام دهید.

با توجه به این که هر زمان که صحبت می کنید یا آواز می خوانید، مجبور هستید که بازدم را به تأخیر بیاندازید، برای آگاهی از کنترل هوشیاری تنفسی خود، باید به اندازه کافی تلاش کنید. فرایندی که به عنوان ساپورت شناخته می شود، به قدرت بدنی و همچنین کنترلِ نفس نیاز دارد. با انجام تمرینات ساده ای مانند نگه داشتن هوا در دست خود، می توانید بهبود و تقویت ساپورت خود را تجربه کنید.

برای داشتن یک ساپورت مناسب در آواز، می توانید از روش های مختلفی استفاده کنید. به عنوان مثال، می توانید با تمرین و تقویت عضلات شکم و حنجره خود، ساپورت را بهبود بخشید. همچنین، می توانید با کمک استاد آواز، تکنیک های صحیح ساپورت را یاد بگیرید و آن ها را در اجرای قطعات موسیقی خود به کار ببرید.

در کل، ساپورت در آواز یکی از عناصر اساسی برای داشتن یک صدای خوب و پایدار است. با تلاش و تمرین، می توانید تکنیک های صحیح ساپورت را یاد بگیرید و بهبود کیفیت صدای خود را در آواز حرفه ای کنید.

علاوه بر تکرار ساپورت در آواز و تمامی نکات گفته شده، می توانید از تکنیک های دیگری نیز برای حمایت از صدای آوازی استفاده کنید. به عنوان مثال، می توانید با استفاده از تمرینات ورزشی، عضلات شکم و حنجره خود را تقویت کنید و بهبود کیفیت صدای خود را تجربه کنید. همچنین، می توانید با استفاده از تکنیک های صحیح رفتاری، مانند خواب کافی، خوردن مواد غذایی سالم و تحرک کافی، به حفظ صدای آوازی خود کمک کنید. همچنین قرار دادن محدودیت های زمانی برای خوانندگی و استفاده از ماسک صدا می تواند به حفظ صدای آوازی کمک کند.

در آواز، ساپورت عمدتاً شامل چندین تکنیک است که به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند.

 تکنیک های تنفسی

این تکنیک ها به کنترل تنفس و استفاده درست از حجم صدا کمک می کنند. به عنوان مثال:

    تکنیک نفس گرفتن عمیق (Deep Breathing)
    تکنیک تنفس معکوس (Reverse Breathing)
    تکنیک همزمان تنفس با خروج صدا (Singing on the Breath)

 از تکنیک های تنفسی اصلی در آواز هستند.

تکنیک های نمایشی

این تکنیک ها به کنترل صدای خواننده و تولید صدای شفاف و قابل فهم کمک می کنند. به عنوان مثال، تکنیک تقویت  (Support) تکنیک تنظیم شکل دهان (Mouth Shapes) و تکنیک کنترل صدای بلند (Belting)، از تکنیک های نمایشی پرکاربرد در آواز هستند.

در نهایت، استاد آواز و مشاوران حرفه ای می توانند به شما در بهبود صدای آوازی خود کمک کنند. این کارشناسان، با تجربه و دانش خود، به شما مشاوره و راهنمایی می دهند که چگونه می توانید بهبود صدای آوازی خود را تجربه کنید و به عنوان یک خواننده حرفه ای شناخته شوید.

 تاریخچه ساپورت در آواز دنیا

تاریخچه حمایت صدای آوازی به دوران باستان باز می گردد، زمانی که خوانندگان و تنظیم کنندگان از تکنیک های مختلفی برای بهبود صدای خود استفاده می کردند. در این دوران، هیچ گونه دستگاه صدایی مانند دستگاه های مدرن وجود نداشت و خوانندگان باید با استفاده از تکنیک های اجرایی مختلف، کیفیت صدای خود را بهبود می بخشیدند.

در قرون وسطی، تلاش برای بهبود صدای آوازی به شکل بیش تری صورت گرفت و خوانندگان از روش های مختلفی برای تقویت صدای خود، مانند تکرار ساپورت در آواز، استفاده می کردند. در این دوران، تعداد کمی از آواز خوانان حرفه ای وجود داشتند و بیش ترین تلاش برای بهبود صدا، توسط آن ها صورت می گرفت.

در دوران نوین، با ایجاد دستگاه های صوتی، فناوری های جدید برای بهبود کیفیت صدای آوازی به کار گرفته شد. با وجود اینکه دستگاه های صوتی قبل از این نیز وجود داشتند اما از اختراع میکروفون در سال 1877 تا به حال، دستگاه های صوتی پیشرفت های چشمگیری کرده اند و باعث بهبود کیفیت صدا شده اند.

امروزه، تکرار ساپورت در آواز همچنان یکی از روش های موثر برای بهبود کیفیت صدای آوازی است. به عنوان مثال، در صنعت موسیقی، خوانندگان حرفه ای از تکنیک های مختلفی برای حفظ و بهبود صدای خود استفاده می کنند و به دنبال بهبود کیفیت صدای خود در اجرا های آن ها هستند.

تاریخچه ساپورت در آواز ایران

ساپورت در آواز یکی از روش های مهم برای بهبود صدای خواننده در سنت آواز ایران است. این روش با تکرار مجموعه ای از صداها، به حفظ پایداری و بهبود کیفیت صدای خواننده کمک می کند.

ساپورت در آواز به عنوان یکی از قواعد اصلی در سنت آواز ایران شناخته می شود. این روش در ابتدا به منظور بهبود پایداری صدای خواننده در طول اجرای یک قطعه موسیقی به کار گرفته می شد. با گذر زمان، ساپورت در آواز به یکی از تکنیک های اصلی در سنت آواز ایران تبدیل شد و به عنوان یکی از روش های اصلی برای بهبود کیفیت صدای خواننده مورد استفاده قرار می گیرد.

در کلاس آموزش آواز، ساپورت به عنوان یک تکنیک اصلی آموزش داده می شود. با تکرار ساپورت آوازی، خواننده قادر به حفظ پایداری صدای خود در طول اجرای قطعه موسیقی خواهد بود و این بهبود کیفیت صدای خواننده را به همراه دارد.

با استفاده از ساپورت در آواز، خواننده می تواند مجموعه ای از صداها را تمرین کند و سپس آن ها را با هم ترکیب کند تا به یک نت ثابت برسد. این به نوبه خود به صدای خواننده کمک می کند که از اختلافات بین صداها جلوگیری کند و به بهبود کیفیت صدای خود برسد.

در کل، ساپورت در آواز یکی از روش های اصلی برای بهبود کیفیت صدای خواننده در سنت آواز ایران است. با تکرار ساپورت آوازی، خواننده قادر به حفظ پایداری صدای خود در طول اجرای قطعه موسیقی خواهد بود که بهبود کیفیت صدای خواننده را باعث خواهد شد.

گوشه های دستگاه راست پنجگاه

تعریف گوشه های دستگاه راست پنجگاه

گوشه های تشکیل دهنده

1-  درآمد راست

2-  کاروانی

3-  نیریز

4-  نیریز صغیروکبیر

5-  طوسی

6- بحرنور

7-  روح افزا

8- پنجگاه

9- پروانه

10- زنگوله صغیر و کبیر

11- بیات عجم

12- نغمه

13- ماوارأنهر

 14- مبرق

 15- قرچه

در آمد راست مقام راست بمترین گام موسیقی ایران را داراست و چون شروع این گام از اولین صدای بم روی بمترین سیم ساز که در طرف راست قرار گرفته بوده نام راست بدان اطلاق شده است . دکتر مهدی برکشلی در کتاب ردیف موسیقی ایران ص 53 چنین می نویسد. دانلود پکیج آموزش خوانندگی

راست پنجگاه

بدون )واو( بین دو کلمه دستگاهی است بسیار قدیمی که مناسبت اسم آن احتمالأبه زمان ساسانیان می رسد و نام راست در موسیقی ممالک مسلمان چه مجاور و چه دور از ایران دیده می شود .خصوصیات دستگاه ماهور از آن هویداست ولی گوشه های دیگری متعلق به دستگاه های  دیگر به آن راه می یابند و با فرودی  به آن ختم می شوند. به عبارت دیگر (راست وپنجگاه)به معنی دستگاهی است که در آن نقش دو مقام راست  و  پنجگاه  از همه مقامها مهمتر است.

 گوشه کاروانی

  کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش      کی روی ره ز که پرسی چه کنی چون باشی

کاروانی گونه ایی از درآمد است برای شروع دستگاه راست و پنجگاه منتها با استقلال ملودی خاص زاصفاهان کسی کو گردد آگاه به نیریز و نشابورک برد راه گوشه نیریز در حال حاضر نام یکی از توابع استان فارس است بر اساس طبقه بندی قدیم اصفهان روابطی تنگاه تنگ داشته.

 گوشه طوسی

 گوشه طوسی به محله ای دراطراف طوس (در 24کیلومتری مشهد قراردارد)حال و هوای این گوشه با دستگاه راست پنجگاه سازگار است در بعضی از دستگاهها مانند دستگاه ماهور این گوشه را نصیرخانی می نامند همانطور که قبلان نوشتم روح الله خالقی در کتاب خود می نویسد استاد علی اکبر فراهانی این دو بیت شعر را در گوشه طوسی می خوانده. اگر از تو جدا باشم نباشم.

 بغیری آشنا باشم نباشم من بی دست و پا در        زیر تیغت به فکر دست و پا باشم نباشم
کلاس آواز سنتی در تهران
گوشه طوسی از نقطه نظر نت شاهد درجه  اول گام را اشغال می کند گوشه بحر نور  بحر به معنای دریاو نور به معنای روشنای است  چون ملودی مذکور راهی تازه ونو  را از گام بزرگ (راست پنجگاه) به گام شور باز می نماید قدما  این گوشه را بحر نور می نامید ند و صفت شوری را برای دریا می پذیرفتند واژه بحر در لغتنامه دهخدا به معنای سیراب شدن آمده گوشه بحر نور در دستگاه راست پنجگاه به معنای این است که خواننده می خواهد برای سیراب شدن روحی و احساسی دریچه ای از گام نو و تازه ( در اینجا گام شور ) را برای شنونده باز کند.

در دستگاه راست پنجگاه هنگامیکه می خواهند تغییر مقام به آواز شور کنند پش از خواندن گوشه بیات عجم ملودی بحر نور را می خوانند که متشکل از تحریر های پله کانی است و به ترتیب روی درجات اول،دوم،سوم وچهارم گام شور مربوط به همان   راست و پنجگاه ایست های موقت دارد .و پس از آن خود را به شاهد گوشه قرچه می رسانیم وحال وهوای شور را می رسانیم در حقیقت می توان برای گوشه بحر نور چند نت شاهد در نظر گرفت.

 1-  شاهد اول : شاهد شور

 2- شاهد دوم : ایست ابوعطای شور

 3- شاهد سوم: شاهد بیات ترک شور

 4-  شاهد چهارم: شاهد افشاری و ابوعطای

شور گوشه روح افزا

 نکته ای روح افزا از دهن دوست بگو       نامه خوش خبر از عالم اسرار بیار

روح افزا بمعنای تقویت کننده روح و روان می باشد و چرا در ردیف موسیقی ایرانی از این واژه استفاده می کنند به این دلیل است  در موسیقی قدیم ایران گامی بسیار قدیمی بوده و جان افزا نام داشته و فواصل آن با گام شور و راست و پنجگاه منطبق است و ملودی که امروز اجرا می کنند شباهت به گوشه نیشابورک دارد و همینطور در میان دسته بندی سازهای قدیم ایران سازی به نام روح افزا وجود دارد که از خانواده عود و تنبور است که در کتاب مقاصد الحان از آن نام برده شده و نوازندگان آن دوره این گوشه را با آن می نواختند گوشه پنجگاه گوشه پنجگاه از مهمترین گوشه های دستگاه راست پنجگاه می باشد ملودی پنجگاه شبیه به گوشه درآمد فیلی و در آمد نوا و بیات عجم می باشد نت شاهد آن روی درجه پنجم گام راست پنجگاه است بطور مثال اگر راست پنجگاه را از ( فا )  اجرا کنیم شاهد پنجگاه   روی نت  ( دو )   می باشد و گستره ملودی  روی  درجه  ششم یعنی نت (  ر  ) می باشد .

 شرح این قصه مگر شمع بر آرد به زبان      ورنه پروانه ندارد به سخن پروایی

گوشه پروانه در ملودی راست پنجگاه روی درجه پنجم نت ( دو) هنگام اجرا حالتی بوجود می آید که پرواز پروانه ای را که حرکات و رقص موزون دارد می توان تجسم کرد. احتمالأ از آنجایی که در ردیف موسیقی ملی ما از این دست اسامی پرنده گان که در طبیعت سنبل زیبایی و لطافت هستند زیاد آورده شده و از طرفی شاید نام سازنده این گوشه پروانه بوده برای مثال این شعر زیبا را برای شما عزیزان که از سروده همین شخص به نام پروانه خلیلی است در اینجا می آورم .

 تا جی که زآواز همایون و چکاوک               مشهور جهان گشت و پر آوازه دوران

 از شو شتر و منصور  و بیات و فرح افزا       از ساقی و  وزصوفی و زنگو له و چوپان

از گیلک و از دیلم و شمعونی و زابل            و ز پهلوی و از قجری مویه و دستان

از سمک و عزال و خجسته دره شوری          وز راه  پروانه خلیلی و در افشان
کلاس آواز سنتی در تهران
 گوشه زنگوله

 صغیرو کبیر واژه زنگوله با توجه به ملودی آن تداعی صدای زنگوله را می نماید . ملودی زنگوله توسط افرادی که ساربان بودند هنگام راهپیمایی به دنباله قافله ها زمزمه و خلق شده پس از سالیان سیر ملودیک را طی کرده و به صورت گسترده به شکل امروزی امروزی عرضه شده  و چرا این گوشه را صغیروکبیر نامیدند باید گفت کوچک و بزرگ بودن گوشه زنگوله طنین های متفاوتی را از لحاظ تنالیته سبب می شود و با صغیروکبیر بودن ملودی زنگوله که امروزه در ردیف موسیقی ملی ماست به صورت تجلی در پرده های نیریز و حسینی موجود است .

بیات عجم

رهاوی شد به نو روز عرب رام    به نوروز عجم برد از دل آرام

 گوشه بیات عجم را نوروز عجم هم می گویند در بحورالالحان آمده است که بیات واژه ای است ترکی و نام قبایل غز (ترکمن ) می گویند مقام بیاتی در موسیقی ایرانی و ترکی مقتبس از آهنگهای  این قبیله است بیاتی خواندن به معنای خواندن دوبیتی های عاشقانه است که در موسیقی ترکی هنوز مرسوم است.

زنغمه تا خدا یک گوشه راه است       بر این بیت بلندم نی گواست گوشه نغمه

این واژه به بسیاری از نامهای تشکیل دهنده دستگاههاو گوشه ها اضافه شده مانند

- نغمه چکاوک

- نغمه مخالف

- نغمه ابواعطا این گوشه در دستگاههای همایون راست پنجگاه

- سه گاه

- نوا  اجرا می شود حافظ می میفرمایند.

 مطرب عشق عجب سازونوایی دارد       نقش هر نغمه که زد راه به جایی دارد

عبدالقادر غیبی مراغه ای موسیقی دان دروره اسلامی در تعریف نغمه مینویسد نغمه عبارت از یک صدای مطبوع که زیروبم آن صوت ملایم طبع باشد و نه صوتی نا مطبوع و مخالف طبع.

 یک مرغ سرود پارسی گوید        یک مرغ سرود ماورالنهری

 گوشه ماورالنهری

سرزمینی بوده در شمال رود جیحون و به مدت پنج قرن بزرگترین مهد تمدن اسلامی  و مرکز حکومتهای ایرانی تا زمان قاجار ها تابع حکومت ایران بوده سرود های خاص این سرزمین با موسیقی امروز ما پیوند خورده در ردیف موسیقی ملی ایرانی ثبت شده.

حاجت مطرب و می نیست تو برقع بگشا      که برقص آورم آتش رویت جو سپند

 گوشه مبرقع

 به معنای روبنده و نقاب بوده و نام یکی از گوشه های دست گاه راست پنجگاه در واقع از این گوشه می توان تغییرمقام به همایون کرد و یک راه گریز می باشد ینعی اگر بخواهیم از راست پنجگاه به دستگاه همایون مد گردی کنیم از این گوشه بهترین راه است و آن بدین صورت اجرا می شود که درجه پنجم وششم راست پنجگاه را تغییر می دهیم و دوباره بگام راست پنجگاه رجعت می کنیم.چون  این گوشه  با ملودی خودش باعث نوعی پرده پوشی و محو گام راست می شود قدما آن را مبرقع نامیدند.

گوشه قرچه

 قرچه دهی است نزدیک قوچان و ملودی این منطقه وارد موسیقی ملی ما شده بنحوی با فرهنگ ترک ارتبات دارد ولی لحجه ترکی ندارد ملودی آن بر اساس گام شور می باشد شاهد آن روی درجه ششم گام است و روند ملودی تا درجه هفتم ولی در گام راست پنجگاه درجه هفتم را بخود اختصاص می دهددر واقه از طریق گوشه قرچه وارد گام شور می شویم یعنی اگر در گام راست پنجگاه ( فا ) باشیم  پس از اجرای گوشه بیات عجم به قرچه و گام شور وارد می شویم که از لحاظ تونیک گام یک نت بالاتر از تونیک راست و پنجگاه  است و چون  قرچه در گام شور درجه ششم رااشغال می کند در راست پنجگاه درجه هفتم را بخود اختصاص می دهد.

کلاس آموزش آواز سنتی در غرب تهران

Top