اخبار

 راه و روش آوازخوانی لری در لرستان

موسیقی قوم لر در استان لرستان بخشی از موسیقی ملّی کشور ایران است ، هر یک از اقوام ساکن در مناطق مختلف این کشور دارای موسیقی ویژه ای هستند که اصطلاحاً به آن موسیقی محلی ، بومی و یا موسیقی مقامی گفته می شود . البته برخی از استانها و شهرهای مرکزی ایران و معدودی از شهرهای سایر استانها چون : اصفهان ، کاشان ، قم ، همدان ، بروجرد ، ملایر ، تهران و یزد و اراک و . . . فاقد موسیقی بومی شناخته شده و معینی می باشند .

شاید در گذشته های دور برخی از این شهرها واجد موسیقی محلی بوده اند . البته بنا به عللی ، جایگاه و خاستگاه بسیاری از هنرمندان بزرگ و مفاخر ملی موسیقی سنتی کشور را باید در همین شهرها جستجو کرد . مثلاً : از ابتدای قرن اخیر و حتی قبل از نهضت مشروطه و عصر تجدد ، تبریز ، اصفهان و تهران و شهرهای استان مرکزی پایگاه رشد و شکوفایی سه مکتب مهم آواز اصیل سنتی در کشور ما قلمداد شده اند .

کلان شهر بزرگ تهران هم به سبب مرکزیت دانش و هنر پذیرای همه ی اساتید موسیقی از سایر ایالات و ولایات کشور و خارج بوده است.

استان لرستان واقع در دامنه ی بخشی از سلسله جبال زاگرس ، متناسب با ساختار زبانی ، تاریخی و قومی و قبیله ای خودداری ، موسیقی شناخته شده و با هویتی در سطح ملّی و بعضاً فرا ملّی به حساب می آید .

باید دانست که زبان یکی از مهمترین عوامل شناخت اقوام محسوب می شود و به عنوان عامل عمده ای در تقسیم گروههای قومی در کشور ما دخالت دارد. در استان ما بطور کلی دو گویش از زبانهای قدیم ایرانی مشتق می شود : لری و لکی : زبان لری زبان اکثر مردم ساکن این دیار است و حال آنکه زبان لکی در بین برخی از طوایف لرستان چون : حسنوند ، بیرانوند ، کولیوند و . . . رایج است . محدوده ی گویش لکی با تفاوت در لهجه ها در منطقه هرو ، الشتر ، دلفان ، سلسله و برخی از طوایف طرهان ، مناطقی از استان باختران و ایلام ( پشتکوه ) می باشد ، گویش لری هم با لهجه های مختلف در خرم آباد ، بروجرد ، ایل پاپی ، بالاگریوه ، چگنی ، الیگودرز ، درود ، ازنا و تمام شهرها و استانهای بختیاری نشین ایران رایج است .
کلاس آواز سنتی در تهران
در جامعه ی ما بین موسیقی و زبان بویژه کلام موزون و مسجع و مقضی ( شعر ) رابطه نا گسستنی وجود دارد . کلنل علینقی وزیری و شاگردش روح الله خالقی و موسیقی دانان تحصیلکرده در اروپا معتقد بودند که باید در ایران به تدریج موسیقی بدون کلام در میان مردم رایج شود و موسیقی در رابطه با زبان و ادبیات جایگاه واقعی و ویژه خود را در جامعه پیدا کند .

اصالت در استفاده از آلات و ابزار موسیقی :

ابزار و آلات موسیقی در گذشته کمانچه سه سیم لُری و تنبک (1)، در خانه و مجالس در بسته بود . در محوطه های باز سُرنا و دُهُل مهم ترین ابزار موسیقی در میان قوم لر بوده . نی چوپانی بیشتر از جنس فلز ( برنج ، برنز ) هم برای چوپانان در هنگام گله چرانی بکار می رفت . سادگی و بی پیرایه بودن ساز یکی از موارد اصالت به شمار می رفت .

اصالت در شیوه و روش نوازندگی و خوانندگی ( ساز و آواز ) :

در گذشته نوازندگی ساز کمانچه و تنبک و ساز و دهل فقط به لوطیان ( مطربان ) اختصاص داشت به ندرت برخی از جوانان بصورت غیر حرفه ای ( آماتور ) ساز می زدند . البته برخی از افسران و درجه داران ارتش یا معلمین و دبیران در شهرهای استان نوازنده آماتور ویلن و یا تار و یا فلوت بودند . به عقیده نگارنده شیوه نوازندگی اکثر مطربان دلنشین نبود برعکس خوانندگان خوش صوت در میان تمام اقشار مختلف جامعه یافت نمی شد .

برخی از مطربان هم آواز علیدوستی و متعلقات آنرا چون میر نوروزی ، ساریه خوانی و عزیز بگی خوب می خواندند . از نظر ترانه ها و تصنیف هم شاید متجاوز از صد سال پیش مطربان محلی شهر خرم آباد بر روی اشعار و آهنگهای کردی شعر لُری قرار می دادند . به خاطر دارم که مطربان بر روی یک آهنگ کردی قدیمی مربوط به 60 سال پیش که در مایه دشتی اجرا می شد این شعر فکاهی را قرار داده بودند : اِی خدا دِ بَسِ بیکاری   بیِ مَهَ سِفور شهرداری (2)

اصل تصنیف با شعر کردی اجرا می شد ولی بر گردان آن به گویش لری بود . این ترانه غم انگیز و گِله آمیز بوده برخی از مطربان هم اشعار و آهنگهای کردی را اعم از کرمانجی و اورامانی و غیره عیناً با زبان کردی اجرا می کردند . اجرای آواز و ترانه در خرم آباد به صورت « دو نوازی » ( duete ) بود .

 اصالت در پایه و مایه آواز با گویش لری :

شاخص اصلی موسیقی مقامی اقوام لر زبان در استان ما بویژه شهر خرم آباد آواز معروف علیدوستی است . در مورد « مایه شناسی » و ساختار موسیقیایی نوای علیدوستی ، همه ی موسیقیدانان و ردیف شناسان قدیمی شهر یعنی : علی ، محمد صالحی ، محمدرضا مدیری ، اسماعیل عزتی ( استاد نگارنده ) و ایرج کاظمی معتقدند که آواز علیدوستی برگرفته از گوشه داد ماهور است .

بهترین تحلیل و توصیف از موسیقی قوم لر و به ویژه آواز علیدوستی و نغمه هایش میر نوروزی ساریه خوانی و عزیز بیگی را باید از نوشته ی حمید ایزد پناه در جلد نخست تألیف سه جلدی اش « آثار باستانی و تاریخی لرستان » ، فصل سیزدهم مطالعه کرد .

کلاس آموزش آواز سنتی در تهران

چرا در حمام آواز بخوانیم؟

آواز خواندن در حمام پدیده ای جالب است که تقریبا همه افراد به آن علاقه مندند. محققان آمریکایی عنوان کرده اند، برخی از ما حتی در برابر پول هم امکان ندارد در جمع آواز بخوانیم، اما بدون این که کسی ترغیبمان کند زیر دوش شروع به آواز خواندن می‌کنیم، در واقع یک توضیح علمی پشت این سمفونی صابونی ما وجود دارد.

آموزش آواز در تهران
ابتدا باید دلیل احساس راحتی افراد در حمام و تمایل به آواز خواندنشان را مورد بررسی قرار داد. برای بسیاری، حمام تنها جاییست که می‌توانند لحظاتی از روز را کاملا تنها باشند. شما در یک محیط گرم، کوچک و امن هستید و به اندازه کافی احساس راحتی می‌کنید. استرس‌ها به تدریج از شما دور می‌شوند. وقتی احساس راحتی می‌کنید، مغز دوپامین آزاد می‌کند که می‌تواند خلاقیت را تحریک کند، در این موقع، آواز خواندن می‌تواند این حال خوب را بهتر هم بکند. آواز خواندن، به خاطر تاثیری که بر تنفس دارد منجر به افزایش اکسیژن در خون و بهبود روند گردش خون بدن می‌شود که در نهایت عملکرد عمومی بدن را بهتر کرده و احساس خوبی به فرد می‌دهد.

از آن جا که برای آواز خواندن، تنفس عمیق‌تر می‌شود، آرامش ذهنی مشابه زمان مدیتیشن حاصل می‌شود. همچنین از دیگر مزیت‌های آواز خواندن باید به این امر اشاره کرد که در آن زمان دیگر به مشکلات فکر نمی‌کنید.

کلاس آموزش آواز سنتی در تهران

مضرات گوش دادن به موسیقی با صدای بلند چیست؟

آلودگی صوتی یکی از اشکال آلودگی است که تاثیرات مخرب آن با متراکم شدن بافت شهری و تغییر سایر شرایط زندگی مورد توجه بسیار قرار گرفته است.

در حقیقت آلودگی صوتی برخلاف تصور همگان صدایی نیست که باعث پاره شدن گوش یا احساس دردناکی در آن ناحیه شود، بلکه ممکن است حتی صدای موسیقی در زمان یا مکان نامناسب نیز موجب آلودگی صوتی باشد.

لرزش نیز یکی دیگر از انواع آلودگی است که در صورتی که انتقال امواج از طریق هوا صورت نگیرد و رسانه آن اجسام جامد باشند، ایجاد می‌شود.

یکی از مهم‌ترین مفاهیم در آلودگی صوتی آستانه شنوایی و آستانه بحرانی و آستانه دردناکی است.

آستانه شنوایی که در انسان صفر دسی بل است با افزایش سن کمی بالا می‌رود.

آستانه بحرانی، یعنی آستانه‌ای که هرگاه بار صوتی محیط از آن فراتر رود، انسان را به تدریج دچار عوارضی ناشی از تاثیر آلودگی صوتی می‌کند که در منابع مختلف از 80 تا 85 دسی بل متفاوت است.

آستانه دردناکی نیز آستانه‌ای است که هرگاه بار صوتی محیط از آن فراتر رود موجبات درد و در مواردی آسیب جدی به دستگاه شنوایی را فراهم می‌آورد، این آستانه در منابعی بین 120 تا 140 دسی بل و بالاتر ذکر شده است که از نمونه‌های آن می‌توان به سر و صدای چکش پرچکاری با شدت 130 دسی بل اشاره کرد.

می‌توان منابع آلودگی صوتی را به سه بخش نقطه‌ای، کروی یا گوی مانند، خطی سیلندری یا استوانه‌ای و سطحی تقسیم کرد. منابع آلودگی نقطه‌ای مانند دستگاه پرس، دستگاه دریل یا کارگاه‌های نجاری و تراشکاری، به تنهایی باعث آلودگی صوتی محیط زیست و افزایش بار صوتی محیط می‌شوند.
آموزش آواز سنتی در تهران
منابع آلودگی خطی یک منبع به صورت خط است که تراز آلودگی صوتی را افزایش می‌دهد. از نمونه‌های این منبع می‌توان به ترافیک پرحجم در یک بزرگراه یا خیابان اشاره کرد.

منابع آلودگی سطحی شامل چند منبع صوتی است که در سطح کم و بیش وسیع استقرار یافته باشند همانند آنچه در مجموعه‌های وسیع صنعتی و مناطق صنعتی بوجود می‌آید.

واکنش دستگاه عصبی انسان به افزایش تراز صوتی محیط به اشکال مختلف بروز می‌کند؛ به عنوان مثال اگر فردی مرتب از میزان صدای بلند استفاده کند، سلول‌های مویینه شنوایی او از بین می‌روند و به هیچ وجه هم این سلول‌ها جایگزین نمی‌شوند.

کاهش حجم ضربان قلب، تغییر ریتم تنفس و نبض، افت مقاومت الکتریکی پوست، کاهش دمای پوست، اختلال در حرکت دودی معده، ‌تولید شیره و بزاق، گشاد شدن مردمک چشم، افزایش فشار خون و تنگ شدن رگ‌ها از اشکال مختلف واکنش دستگاه عصبی انسان به افزایش تراز صوتی محیط است.

وسایط نقلیه، مشاغل و صنایع، دستگاه‌ها و تجهیزات مولد و تقویت صوت از جمله انواع MP3ها از عوامل اصلی تولید آلودگی صوتی هستند.

برای اینکه فرد مطمئن باشد سیستم صوتی به گوش‌اش ضربه نمی‌زند و با توجه به اینکه حساسیت گوش‌ها به صدا با هم متفاوت است، به‌ عنوان یک معیار کلی باید سعی شود هنگام شنیدن صدا از حداقل صدایی که می‌توان آن را شنید، استفاده شود؛ یعنی نخستین حد صدای بالاتر از آستانه شنوایی، صدای کم از نظر ما میزان صدای مطلوب است.

وی با تاکید بر اینکه صدای متوسط باید بیشتر در محیط‌های شلوغ مورد استفاده قرار گیرد، گفت: صدای بلند نیز فقط برای کم‌شنوایان توصیه می‌شود. سازمان جهانی بهداشت می‌گوید میانگین 40 دسی‌بل توصیه شده صدادر محیط معادل یک خانه آرام در یک محل مسکونی در شب است.

به ‌عقیده کارشناسان، حد استاندارد استفاده از دستگاه‌های MP3 از نظر صوتی نباید از حدود 85 دسی‌بل بیشتر باشد. البته این دستگاه‌ها میزان دسی‌بل را مشخص نمی‌کنند و بیشتر به‌ صورت صدای کم، متوسط و زیاد عرضه می‌شوند.

کلاس آموزش آواز سنتی در تهران